Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, Türkiye genelinde faal olarak kullanılan yaklaşık 26 milyon konut olduğunu belirterek, bilhassa 1980-2000 yılları arasında inşa edilen çok katlı yapıların risk açısından incelenmesi gerektiğini söyledi. Çak, “Türkiye’de risk havuzunda bulunan yaklaşık 6 milyon konutun incelenmesini, risk tahlillerinin yapılmasını, gerekirse sarsıntı performans tahlilleriyle bir arada binaların risk durumlarının çıkarılmasını bekliyoruz” dedi.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, Türkiye’deki binaların durumuna ait açıklamalarda bulundu. Türkiye’de bina yaşına ait son kapsamlı çalışmanın TÜİK tarafından 2021 yılında hane halklarına sorularak yapıldığını belirten Çak, son 5 yılda inşa edilen yeni binaların da hesaplamaya dahil edilmesiyle Türkiye genelinde yaklaşık 36 milyon konut bulunduğunu kaydetti. Konutların bir kısmının boş, ikinci yahut üçüncü konut ya da satış basamağında olduğunu aktaran Çak, faal kullanılan konut sayısının yaklaşık 26 milyon olduğunu söz etti.
TÜRKİYE’DEKİ BİNALARIN ORTALAMA YAŞI 25
Hıdır Çak, “Türkiye’de bina yaşının hesaplanması ile ilgili en son çalışma 2021 yılında TÜİK tarafından yapıldı. Bu dataların üzerine biz İnşaat Mühendisleri Odası olarak son 5 yılda yapılan yeni binalarımızı da eklediğimiz vakit Türkiye genelinde 36 milyon konut olduğunu, yaklaşık 26 milyon konutun ise etkin olarak kullanıldığını görüyoruz” diye konuştu.
TEK BAŞINA YAŞ GÜVENLİK UNSURU DEĞİL
Bina yaşının tek başına yapının inançlı olup olmadığını ortaya koymadığını vurgulayan Çak, bilhassa 1980-2000 yılları arasında yapılan çok katlı yapıların risk açısından kıymetlendirilmesi gerektiğinin altını çizerek, “Bu kriterlere nazaran yaklaşık 6-7 milyon konutun risk havuzunda bulunduğu görünüyor. Hasebiyle Türkiye’deki risk havuzunda bulunan 6 milyon civarındaki konutun incelenmesini, risk tahlillerinin yapılmasını, gerekirse sarsıntı performans tahlilleriyle birlikte binaların risk durumlarının çıkarılmasını bekliyoruz. Aslında yaş bize direkt bir binanın inançlı olup olmadığıyla ilgili çok kıymetli bir parametre verisi sunmuyor. Fakat şayet binamız 1998 sarsıntı yönetmeliğinden evvel yapıldıysa yani 1975 sarsıntı yönetmeliğine nazaran yapıldıysa, çok katlıysa, elle beton dökülmüşse, binamızda çok ağır çıkmalar varsa bu aslında binamızın bir ölçüde riskli olduğu izlenimi verir” dedi.
“RİSK HAVUZUNDA BULUNAN BİNALARDA ÖN İNCELEME YAPILMALI”
Risk havuzunda bulunan konutlar için öncelikle ön inceleme yapılması gerektiğini belirten Çak, “Risk havuzunda bulunan bu konutlar için birinci olarak ön incelemeler yapılmalıdır. Karot, profometre üzere birtakım çalışmaların akabinde laboratuvarda elde edilen datalarla birlikte bilgisayar ortamında bir modelleme çıkarılmalı, bu modellemeyle sarsıntı performans tahlilleri ölçülmelidir. Sonuç riskli çıkarsa bina ya güçlendirilmeli ya da güçlendirme maliyeti çok yüksek çıkarsa yıkılmalı ve tekrar yapılmalıdır. Lakin çok fazla riskli binanın bir arada olduğu ada bazlı ya da mahalle bazlıysa bölgenin kentsel dönüşüm alanı duyuru edilerek yine planlanması ve tekrar yapılanmasını istiyoruz” tabirlerini kullandı.