Terörsüz Türkiye sürecinin yasal tabanını oluşturmak maksadıyla hazırlanan ve kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak bilinen düzenleme TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi.
“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” ismiyle hazırlanan 12 maddelik düzenleme, PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdirilmesi ve silahların teslim edilmesi halinde uygulanacak türel sistemleri belirliyor. Yasanın kararlarının fiilen uygulanabilmesi için PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin MGK tarafından teyit edilmesi gerekiyor. Pekala, Terörsüz Türkiye Çerçeve Yasası kimleri kapsıyor, hangi kabahatler kapsam dışında bırakılıyor? İşte 12 maddelik düzenlemenin detayları…
TERÖRSÜZ TÜRKİYE ÇERÇEVE YASASI NEDİR?
Kamuoyunda “Terörsüz Türkiye Çerçeve Yasası” olarak isimlendirilen düzenlemenin resmi ismi “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”.
Toplam 12 maddeden oluşan düzenleme, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuksal çerçevesini belirlemeyi ve makul kaidelerin gerçekleşmesi halinde uygulanacak hukuksal adımları düzenliyor.
Kanunun uygulanması, PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdirildiğinin ve silah, mühimmat ile öteki materyallerin teslim edildiğinin tespit edilmesine ve bu durumun MGK kararıyla teyit edilmesine bağlanıyor. MGK tarafından yapılan tespitin akabinde kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla kanunda öngörülen düzeneklerin devreye girmesi öngörülüyor.
Düzenleme; soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, mahkumiyetlerin infazının ertelenmesi, silah ve materyal teslimi, uygulamanın takibi ve müracaat süreci üzere başlıklarda kararlar içeriyor.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE ÇERÇEVE YASASI KİMLERİ KAPSIYOR?
Düzenleme, belirlenen kuralların gerçekleşmesi halinde PKK/KCK terör örgütüne üye olma, örgüte yardım etme ve örgüt propagandası yapma üzere kanun kapsamında bedellendirilen kabahatleri işleyen şahıslar bakımından kimi hukuksal sonuçlar doğuruyor.
Ancak tüm kabahatler düzenlemenin kapsamına alınmıyor. Bilhassa örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen taammüden öldürme kabahati ile kanunda belirtilen kimi müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasını gerektiren cürümler kapsam dışında tutuluyor.
Bu sebeple yasadan yararlanma şartları değerlendirilirken işlenen cürmün niteliği, öngörülen ceza ve kabahatin işlendiği tarih birlikte dikkate alınacak.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE ÇERÇEVE YASASI’NIN 12 MADDESİ
1. MADDE: EMEL VE KAPSAM
İlk maddede kanunun gayesi ve kapsamı belirleniyor.
Düzenlemenin uygulanabilmesi, PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdirildiğinin ve silah ve mühimmatın teslim edildiğinin tespit edilmesine bağlanıyor. Bu tespitin MGK kararıyla teyit edilmesi gerekiyor.
2. MADDE: TANIMLAR
Kanunda yer alan “örgüt” ve “kurul” tabirlerinin kapsamı belirleniyor.
Komisyon etabında maddede değişiklik yapılarak “PKK/KCK terör örgütünü ve bağlı bütün oluşumlarını” tabiri, “PKK/KCK terör örgütünü ve bununla ilişkili her türlü oluşumlarını” formunda düzenlendi.
3. MADDE: SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMALARIN ERTELENMESİ
Belirlenen kuralların gerçekleşmesi halinde kimi soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ait kararlar getiriliyor.
Üst hududu 15 yıl yahut daha az mahpus cezasını gerektiren hatalarda 5 yıl, 15 yıldan fazla mahpus cezası yahut müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasını gerektiren kimi kabahatlerde ise 10 yıl erteleme öngörülüyor.
Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen taammüden öldürme hatası ile 1 Haziran 2005’ten evvel işlenen ve müebbet yahut ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasını gerektiren kimi cürümler düzenlemenin dışında bırakılıyor.
4. MADDE: MÜDAFAA TEDBİRLERİ VE KANUN YOLU İNCELEMESİ
Erteleme kapsamına giren cürümler sebebiyle uygulanmış tutuklama ve isimli denetim üzere müdafaa önlemlerinin yine kıymetlendirilmesine ait kararlar düzenleniyor.
Ayrıca istinaf yahut temyiz kademesinde bulunan evraklar bakımından da uygulanacak yöntemler belirleniyor.
5. MADDE: ERTELEME KARARLARI VE YENİDEN SUÇ İŞLENMESİ
Erteleme kararlarının özel bir sisteme kaydedilmesi öngörülüyor.
Erteleme müddeti içerisinde tekrar terör cürmü işlenmesi halinde erteleme kararının kaldırılması ve soruşturma yahut kovuşturmaya devam edilmesi düzenleniyor.
Belirlenen müddetin yeni bir kabahat işlenmeden tamamlanması halinde ise ilgili evraklar bakımından kovuşturmaya yer olmadığı yahut düşme kararı verilmesi öngörülüyor.
6. MADDE: MAHKUMİYET HÜKÜMLERİNİN İNFAZININ ERTELENMESİ
Kanun kapsamına giren kimi hatalardan verilen mahkumiyetlerin infazının ertelenmesine ait kararlar getiriliyor.
Toplam 15 yıl yahut daha az mahpus cezasına mahkum olanlar için 5 yıl, 15 yıldan fazla mahpus cezası ile müebbet yahut ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezalarında ise 10 yıllık erteleme düzeneği öngörülüyor.
Kasten öldürme hatası sebebiyle mahkum olanlar ile kanunda belirtilen tarihten evvel işlenen ve müebbet yahut ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasını gerektiren kimi cürümlerden karar giyenler bu düzenlemenin dışında tutuluyor.
7. MADDE: TAKİP, KOORDİNASYON VE UYGULAMA
Kanun kapsamındaki uygulamaların takip ve uyumu için Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir heyet oluşturulması öngörülüyor.
Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile ilgili üst seviye kamu vazifelilerinin yer alması düzenleniyor.
Bunun yanında TBMM Başkanlığınca, kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek gayesiyle bir İzleme Komisyonu kurulması öngörülüyor.
8. MADDE: SİLAH VE MALZEME TESLİMİ
Örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve öbür gereçlerin kayıt altına alınmasına ait kararlar yer alıyor.
Uygulamaya ait yöntem ve temellerin İçişleri ve Milli Savunma bakanlıklarınca belirlenmesi öngörülüyor.
9. MADDE: SÜRE
Kanunda öngörülen sistemlerden yararlanmak isteyen bireylerin, gerekli kuralların oluşmasının akabinde 6 ay içerisinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına yahut şura tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı olarak başvurması gerekiyor.
10. MADDE: MİSYON VE SORUMLULUK
Kanun kapsamında misyon verilen kamu kurum ve kuruluşlarının sorumlulukları düzenleniyor.
Ayrıca kanun kapsamında verilen misyonları yerine getiren bireylerin, bu misyonları sebebiyle karşılaşabileceği türel, idari yahut cezai sorumluluğa ait özel kararlar getiriliyor.
11. MADDE: YÜRÜRLÜK
Kanunun yürürlüğe girmesine ait karar düzenleniyor.
Buna nazaran kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
12. MADDE: YÜRÜTME
Kanunun uygulanmasından Cumhurbaşkanı sorumlu olacak.
Böylece 12 maddelik düzenlemenin yürütme kararı belirlenmiş oluyor.
YASA NE ZAMAN UYGULANACAK?
Çerçeve Yasa’nın kabul edilmesi, düzenlemede yer alan tüm kararların otomatik olarak uygulanacağı manasına gelmiyor.
Yasanın uygulanması için öncelikle PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin tespit edilmesi, akabinde bu durumun MGK tarafından teyit edilmesi gerekiyor.
Bu basamağın tamamlanmasının akabinde kanunda düzenlenen soruşturma, kovuşturma ve infaz ertelemesi üzere düzenekler belirlenen kaideler çerçevesinde uygulanabilecek.
Yasadan yararlanmak isteyenler için ise koşulların oluşmasından itibaren 6 aylık müracaat müddeti bulunuyor.