Son günlerde İstanbul ve etraf illerde cep telefonlarıyla kaydedilen çekirge manzaraları sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. İmgelerin kısa müddette yayılmasıyla birlikte “Çekirge istilası kıyamet alameti mi?”, “Kur’an’da çekirge istilası geçiyor mu?” ve “Çekirge istilası neyin habercisi?” soruları arama motorlarında en çok araştırılan bahisler arasına girdi. Tartışmalar sürerken Tarım ve Orman Bakanlığı da kamuoyunda paniğe sebep olan argümanlarla ilgili resmi açıklama yaptı.
Bakanlık: Çekirge istilası kelam konusu değil
Tarım ve Orman Bakanlığı, İstanbul ve Tekirdağ başta olmak üzere Marmara Bölgesi’nde yürütülen saha çalışmaları sonucunda ziraî üretimi tehdit eden rastgele bir çekirge istilası ya da ekonomik ziyan oluşturabilecek bir çekirge popülasyonunun tespit edilmediğini açıkladı.
Bakanlığın açıklamasında, sosyal medyada paylaşılan imgelerdeki çekirgelerin tamamının Türkiye’de doğal olarak bulunan yerli çeşitlere ilişkin olduğu belirtilerek, “İddia edildiği üzere Balkanlar’dan, Afrika’dan yahut diğer bir bölgeden ülkemize ulaşan sürü halinde bir çekirge istilası kelam konusu değildir.” sözlerine yer verildi.
İstanbul’da görülen tıbbın ise Beyaz yüzlü çalı çekirgesi (Decticus albifrons) olduğu, bu çeşidin ziraî üretime ziyan vermediği; bilakis ziyanlı böceklerle beslenerek biyolojik istikrara katkı sağladığı bildirildi.
Çekirge istilası kıyamet alameti mi?
Sosyal medyada yayılan imgelerin akabinde birçok kişi, çekirge istilasının İslam’da kıyamet alametleri arasında yer alıp almadığını araştırmaya başladı.
İslam kaynaklarında kıyamet alametleri büyük ve küçük alametler olarak iki başlık altında bedellendiriliyor, klasik İslam kaynaklarında ve sahih hadislerde, çekirge istilasının tek başına kıyametin kesin alametlerinden biri olduğuna ait açık bir bilgi bulunmamaktadır.
Bu sebeple İslam alimleri, rastgele bir çekirge istilasını direkt kıyametin yaklaştığının işareti olarak yorumlamanın dini açıdan gerçek bir yaklaşım olmadığını tabir etmektedir.
Kur’an-ı Kerim’de çekirge ile ilgili ayet var mı?
Kur’an-ı Kerim’de çekirgelerden çeşitli ayetlerde bahsedilmektedir. Bunların en bilineni, Hz. Musa periyodunda Firavun ve kavmine gönderilen ilahi ihtarlar arasında yer alan çekirge felaketidir.
Araf Suresi 133. ayette şöyle buyrulmaktadır:
“Bunun üzerine onların üzerine başka farklı mucizeler olarak tufan, çekirge, haşerat, kurbağalar ve kan gönderdik…”
İslam alimleri, bu ayetin belli bir kavme gönderilen ilahi uyarıyı anlattığını, günümüzde görülen her çekirge olayının bu ayetle direkt ilişkilendirilemeyeceğini vurgulamaktadır.
Öte yandan Kur’an’da kimi ayetlerde insanların kıyamet günü kabirlerinden çıkışları çekirgelerin etrafa dağılmasına benzetilerek tasvir edilir. Bu benzetme, çekirge istilasının kıyamet alameti olduğu manasına gelmemektedir.
Hadislerde çekirge istilası kıyamet alameti olarak geçiyor mu?
Sahih hadislerde kıyametin büyük alametleri arasında Deccal’in ortaya çıkışı, Hz. İsa’nın yeryüzüne inişi, Ye’cüc ve Me’cüc’ün çıkışı, Dabbetü’l-Arz, Güneş’in batıdan doğması ve gibisi olaylar sayılmaktadır.
Çekirge istilası ise bu alametler arasında açık halde yer almamaktadır. Bu sebeple muteber dini kaynaklar, çekirge sürülerinin görülmesini tek başına kıyamet alameti olarak değerlendirmemektedir.
Çekirge istilaları sebep yaşanıyor?
Uzmanlara nazaran çekirge popülasyonlarındaki artış; iklim şartları, yağış ölçüsü, sıcaklık değişimleri ve üreme periyotları üzere doğal çevresel etkenlere bağlı olarak ortaya çıkabiliyor. Birtakım devirlerde popülasyon yoğunluğunun artması ve rüzgarın tesiriyle yerleşim alanlarına taşınmaları, vatandaşların bu canlıları daha sık görmesine sebep olabiliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı da yaptığı açıklamada, Türkiye’de çok sayıda çekirge çeşidinin doğal olarak yaşadığını, dönemsel popülasyon artışlarının doğal bir süreç olduğunu ve mevcut durumda çabayı gerektirecek rastgele bir olumsuzluğun bulunmadığını bildirdi.