Son periyotta alacak tahsilatı süreçlerinde birtakım hukuk ofislerinin, Türk İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 89. maddesinde düzenlenen haciz ihbarnamesi uygulamasını tartışmalı biçimde kullandığı savları gündeme geldi. Hukuk etraflarında eleştirilen uygulamada, borçlu kişinin yakınlarının ve hatta borçla hiçbir ilgisi bulunmayan üçüncü şahısların “borçlunun olası alacaklısı” olduğu varsayımıyla haciz ihbarnameleriyle karşı karşıya kalabiliyor.
AİLE BİREYLERİNDEN KİRACIYA KADAR UZANIYOR
İddialara nazaran sırf borçlunun anne, babası, kardeşi yahut çocukları değil; kuzen, hala, dayı, teyze, dünür ve hatta kiracılar dahi haciz ihbarnamesi gönderilen şahıslar arasında yer alabiliyor. Bu şahısların, borçluyla aralarında rastgele bir alacak alakasını gösteren somut bir doküman bulunmaksızın “olası alacaklı” olarak kıymetlendirilmesi ise tartışmaların odağını oluşturuyor.
Uzmanlar, bu prosedür sebebiyle borçla direkt ilgisi olmayan binlerce kişinin türel desteği zayıf bildirimlerle karşılaştığını ve önemli ruhsal baskı yaşadığını tabir ediyor.
İİK’NIN 89. MADDESİ NASIL UYGULANIYOR?
Türk İcra ve İflas Kanunu’nun 89. maddesi, borçlunun üçüncü bireylerde bulunan alacaklarının haczedilebilmesi gayesiyle bu bireylere haciz ihbarnamesi gönderilmesine imkan tanıyor. Lakin hukukçular, bu sürecin uygulanabilmesi için borçlunun ilgili üçüncü şahıstan nitekim bir alacağı bulunduğuna ait somut izlerin bulunması gerektiğine dikkat çekiyor.
Eleştirilere bahis olan uygulamada ise rastgele bir evrak ya da hukuksal destek olmadan, sadece ihtimal üzerinden çok sayıda bireye haciz ihbarnamesi gönderiliyor.
PSİKOLOJİK BASKI İDDİASI
Hukuk uzmanlarına nazaran borç, kural olarak sadece borçluyu bağlar ve anne, baba ya da öbür akrabaların bu borçtan sorumlu tutulması mümkün değildir. Buna karşın haciz tehdidi, “icra kapıda” telaffuzları ve gibisi prosedürlerle aile bireyleri üzerinde ruhsal baskı oluşturulduğu, bunun da birtakım borçların fiilen tahsil edilmesine taban hazırladığı belirtiliyor.
HUKUKÇULAR UYGULAMAYI TARTIŞMALI BULUYOR
Hukukçular, son periyotta bilhassa büyük hukuk ofislerinin alacak tahsil süreçlerinde İİK’nın 89. maddesine dayanarak borçlunun yakınlarına haciz ihbarnameleri göndermeye yöneldiğini belirtiyor. Değerlendirmelere nazaran, borçlunun üçüncü bireylerden alacağı bulunduğunu gösteren somut bir doküman olmaksızın yapılan bu bildirimler, tüzel açıdan tartışmalı bir uygulama olarak bedellendiriliyor. Hukukçular, haciz ihbarnamesinin sırf kanunda öngörülen kuralların varlığı halinde uygulanabileceğini, aksi durumda hem hukuki güvenlik hem de üçüncü şahısların hakları açısından önemli meseleler doğabileceğini vurguluyor.