Hareket edilmeli
Yaz tatillerinde yapılan uzun yolculuklar, hareketsizliğe bağlı bazı sağlık risklerini artırabilir. Saatlerce aynı pozisyonda oturmanın özellikle bacak toplardamarlarındaki kan akımını yavaşlatarak pıhtı oluşumunu kolaylaştırabileceğine dikkat çeken Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, “Hareketsizlik nedeniyle baldır kasları yeterince çalışamaz, kanın kalbe dönüşü azalır ve kan bacaklarda birikebilir. Oluşan pıhtı bazen bacakta kalırken, bazen de koparak akciğere ulaşabilir ve yaşamı tehdit eden pulmoner emboliye yol açabilir. Bu nedenle özellikle dört saatten uzun yolculuklarda düzenli hareket etmek, yeterli sıvı tüketmek ve risk grubundaki kişilerin gerekli önlemleri alması önemli” dedi.
Pıhtı riski herkeste görülebilir ama…
Susuz kalmanın pıhtılaşma riskini artırabileceğine dikkat çeken Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, “Uzun yolculuklarda pıhtı riski herkeste görülebilir ancak daha önce derin ven trombozu veya pulmoner emboli geçirenler, aktif kanser hastaları, yakın zamanda büyük ameliyat ya da travma yaşayanlar, hamileler, doğum sonrası ilk haftalardaki kadınlar, ileri yaştakiler, obezitesi, kalp yetersizliği, ciddi kronik hastalığı veya doğuştan pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar açısından tehlike daha yüksektir. Östrojen içeren doğum kontrol hapı ya da hormon tedavisi kullananların da dikkatli olması gerekir. Risk grubundaki kişilerin yolculuk öncesinde hekimlerine danışması, gerekli durumlarda varis çorabı veya koruyucu ilaç tedavisi gibi önlemlerin planlanması ciddi komplikasyonların önüne geçebilir” dedi.
Oturur pozisyonda basit egzersizler yapılmalı
Uzun yolculuklarda pıhtılaşma riskini azaltmanın en etkili yolunun uzun süre hareketsiz kalmamak olduğunu vurgulayan Koylan, “Dört saatten uzun süren uçak, otobüs veya otomobil yolculuklarında her 1-2 saatte bir ayağa kalkıp birkaç dakika yürümek, otururken ayak bileği ve baldır kaslarını çalıştıran basit egzersizler yapmak ve yeterli sıvı tüketerek susuz kalmaktan kaçınmak en etkili korunma yolları arasında. Ek olarak bu seyahatlerde rahat ve dar olmayan giysiler tercih edilmeli, aşırı alkol tüketiminden de kaçınılmalı. Pıhtılaşma açısından yüksek risk taşıyan kişilerde ise doktor önerisiyle diz altı basınçlı varis çorabı kullanılması veya gerekli görülen durumlarda koruyucu kan sulandırıcı tedavi uygulanması, yaşamı tehdit edebilecek damar tıkanıklıklarının önlenmesine katkı sağlar” dedi.
Bacak şişliğinin ardından görülen akciğer belirtileri acil müdahale gerektirebilir
Uzun bir yolculuğun ardından tek bacakta gelişen şişlik, ağrı, hassasiyet, ısı artışı veya kızarıklığın uyarıcı belirtiler olduğunu dile getiren Koylan, “Bu şikâyetlerin varlığı hızlı bir tıbbi değerlendirme gerektirir. Daha da önemlisi, pıhtının akciğere ilerlediğini düşündüren ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, hızlı kalp atışı, kanlı öksürük, baş dönmesi veya bayılma acil müdahale gerektiren önemli uyarı işaretleridir. Bu yakınmalar ortaya çıktığında belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemek yerine bir sağlık merkezine başvurmak veya acil sağlık hizmetlerini aramak, erken tanı ve tedavi açısından hayati önem taşır” dedi.