Türkiye’de milyonlarca insan harcamalarını taksitlendirmek, acil nakit gereksinimlerini karşılamak yahut nakit taşımamak için yoğun bir formda kredi kartı kullanıyor. Lakin kredi kartı sahiplerinin çok büyük bir kısmının yaptığı kolay ve yaygın bir yanılgı, her ay ceplerinden gizlice binlerce liranın uçup gitmesine sebep oluyor.
Veriler, halkın büyük bir kısmının kredi kartı sahibi olduğunu fakat her ay borcun tamamını kapatmadığı için geriye dönük yüksek bir sarmalın içine girdiğini gösteriyor. Finans uzmanları, kredi kartı faizlerinin görünmeyen sinsi işleyişi hakkında hayati ihtarlarda bulundu.
1 KURUŞ BİLE EKSİK KALSA TÜM AVANTAJ YOK OLUYOR
Kredi kartlarındaki en büyük yanılgının “faizsiz dönem” uygulaması olduğunu belirten uzmanlar, sistemin arka planındaki işleyişini şu sözlerle özetledi:
“Kredi kartlarında sunulan faizsiz harcama mühleti karttan karta ve süreç tarihine nazaran değişir. Bu müddet azamî 40 ila 45 gün arasındadır. Kartınızla ne kadar harcarsanız harcayın, son ödeme tarihinde meblağın tamamını kapatırsanız tek bir kuruş bile ekstra fiyat ödemezsiniz. Özünde bu, kısa vadeli ve faizsiz bir kredidir. Fakat buradaki sihirli söz **’tamamı’**dır. Faturanızdan tek bir kuruş bile eksik öderseniz, o faizsiz devrin tüm avantajı bir anda yok olur.”
FAİZ EKSTRE DÖNEMİNDE DEĞİL, HARCAMA GÜNÜNDEN İTİBAREN İŞLİYOR!
Uzmanların dikkat çektiği en çarpıcı ayrıntı ise faizin hesaplanma yolu oldu. Pek çok kullanıcı, faizin yalnızca ödenmeyen kalan kısma ve ay sonunda yansıtıldığını düşünüyor. Meğer gerçek büsbütün farklı.
Eğer periyot borcunun tamamı kapatılmazsa, faiz her bir harcamanın yapıldığı günden itibaren günlük olarak işletilmeye başlanıyor. Finans uzmanları, “Bakiyenizi büsbütün öderseniz bu faizden muaf tutulursunuz, lakin bundan daha azını öderseniz, güya periyot içinde hiç ödeme yapmamışsınız üzere tüm harcamalarınız üzerinden geriye dönük faiz tahsil edilir” ihtarında bulunuyor.
O YAPIŞKAN YÜKTEN KURTULMANIN FORMÜLÜ: “2 AY ÜST ÜSTE” ŞARTTI
Borcun eksik ödendiği ayın sonraki ayında fiyatın tamamı kapatılsa bile, kullanıcılar bir sonraki ekstrede tekrar faiz fiyatıyla karşılaşıyor. Bankacılık sistemindeki bu “gecikmeli/artık faiz” sarmalından büsbütün sıyrılmanın, kartı tabiri caizse kökten temizlemenin tek yolu ise borcu üst üste iki ay boyunca büsbütün kapatmak. İki ay boyunca sıfır yanılgı ile periyot borcunun tamamı ödendiğinde, kart geriye dönük işleyen tüm faiz yüklerinden büsbütün arınmış oluyor.
ASGARİ ÖDEME TUZAĞI BORCUN KATLANMASINA NEDEN OLUYOR
Pek çok kart kullanıcısı, bütçesini zorlamamak ismine aylık ekstrede yer alan “asgari ödeme tutarını” yatırmayı tercih ediyor. Minimum ödeme yapmak hesabı yeni tutsa, gecikme faizini engellese ve yasal takibi önlese de; akdi faiz ve eklenen yasal vergiler (KKDF ve BSMV) sebebiyle borcun kapanma mühletini ve ödenecek toplam ölçüsü katlıyor.
Uzmanlar, tehlikenin boyutunu Türkiye’deki mevcut faiz oranları üzerinden çarpıcı bir örnekle gözler önüne serdi:
Mevcut Borç Miktarı: 50.000 TL
Ödeme Şekli: Her ay yalnızca minimum tutar
“Bu senaryoda, kart sahibinin borcunu büsbütün kapatması yıllarca sürebilir. Kullanıcı yalnızca taban fiyatı yatırarak borcu ertelediğini düşünürken, eklenen vergiler ve akdi faizler sebebiyle ana borcun katbekat fazlasını yalnızca faiz ve vergi yükü olarak bankaya geri ödemek zorunda kalır. Minimum ödeme sizi borçtan kurtarmaz, yalnızca bankayla olan münasebetinizi yasal sonda fiyat.”
KREDİ KARTI BORCU OLANLAR NE YAPMALI?
Finans uzmanları, bu yüksek maliyetli faiz tuzaklarına düşmemek ve kart borcunu hafifletmek için şu hayati tavsiyelerde bulunuyor:
OTOMATİK ÖDEME TALİMATI VERİN: İmkanınız varsa, her ay ekstre borcunun tamamını ödeyecek halde otomatik ödeme talimatı tanımlayın.
ASGARİ TUTARIN ÜZERİNE ÇIKIN: Borcun tamamını ödeyemiyorsanız bile, her vakit taban fiyattan olabildiğince fazla ödeme yapmaya çalışın.
KARTI DİNLENDİRİN: Mevcut borcunuz azalana kadar o kartla yeni harcama yapmaktan ve taksit yükü oluşturmaktan kaçının.
TASARRUFTAN ÖNCE BORÇ: Düşük getiri sağlayan vadeli mevduat yahut tasarruf hesaplarına para yatırmadan evvel, yüksek maliyetli kredi kartı borçlarını kapatmaya öncelik verin.