Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – Bebeklerin uykuya dalmakta zorlanması, ebeveynlerin en sık karşılaştığı sorunların başında geliyor. Özellikle gece saatlerinde bebeğini sakinleştirmek için ayakta sallayan anne ve babalar, bu yöntemin ne kadar doğru olduğunu merak ediyor. Çocuk sağlığı uzmanları, sallayarak uyutmanın tamamen zararlı olarak nitelendirilemeyeceğini ancak uzun vadede bebeğin kendi kendine uykuya geçiş becerisini olumsuz etkileyebileceğini vurguluyor. Uzmanlara göre, hafif ritmik hareketlerle sallama ile bebeği sert şekilde sarsmak arasında hayati önem taşıyan bir fark bulunuyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Merve Celep Kıyak, ebeveynlere kılavuz olacak nitelikteki bilgileri Milliyet.com.tr’ye anlattı.
Bebekleri ayakta sallayarak uyutma veya sakinleştirme alışkanlığı, Türkiye’de kuşaktan kuşağa aktarılan geleneksel çocuk bakım yöntemleri arasında yer alıyor. Özellikle kırsal bölgelerde ve geniş aile yapısının yaygın olduğu dönemlerde, anneler ve büyükanneler tarafından uygulanan bu yöntem, bebeği rahatlatmanın ve uykuya geçişini kolaylaştırmanın pratik yollarından biri olarak görülüyordu. Günümüzde ise uzmanlar, bu tür uygulamaların bebek sağlığı üzerindeki etkilerini bilimsel veriler ışığında değerlendirirken, geleneksel alışkanlıklar ile modern çocuk bakım yaklaşımları arasındaki denge yeniden tartışma konusu oluyor.
‘DESTEKLİ VE BAĞIMSIZ UYUTMA!’
Uzm. Dr. Merve Celep Kıyak, “Uyumayan bebekler, ebeveynler için çoğu zaman büyük bir endişe kaynağıdır. Bebeklere uyku düzeni kazandırmak, bebeğin kaliteli uyumasını sağlamak bebeğin fiziksel ve nörolojik gelişimi açısından önemlidir“ diyerek açıklamalarına başladı. Bebeklerin uyku problemlerini çözecek bazı yöntemlerin mevcut olduğunu ve bu yöntemlerin genel olarak ‘destekli uyutma’ ve ‘bağımsız uyutma’ olarak ikiye ayrıldığını iletti.
“Başlıca destekli uyutma yöntemleri emzirerek-biberonla uyutma, pışpışlayarak uyutma, ritmik hareketlerle sallayarak uyutma olarak söylenebilir” diyen Uzm. Dr. Merve Celep Kıyak şu açıklamada bulundu: “Yenidoğan bebeklerini sakinleştirme çabası ebeveynleri bir noktada kimi zaman beşikte kimi zaman ayakta sallayarak uyutmaya iter. Bebeğin sallanırken sakinleşmesinin birkaç nedeni vardır; bebek anne karnındayken ritmik sallantı hisseder, doğumdan sonra bu bebeğe tanıdık ve güven verici gelebilir, yavaş ve düzenli sallama ile iç kulaktaki denge sistemi uyarılır, bu bazı bebeklerin sinir sistemini yavaşlatabilir.“
Bebekleri sallayarak uyutmanın tamamen zararlı olup olmadığı ile ilgili net bir şey söylemenin mümkün olmadığının altını çizen uzman isim, “Ayakta sallamak bebeğin kendi kendine uykuya geçiş becerisini kazanmasını geciktirir, bebeği ebeveyne bağımlı duruma getirir” dedi. Uzm. Dr. Merve Celep Kıyak
‘SARSILMIŞ BEBEK SENDROMU’NA SEBEP OLABİLİR
Hafif ritmik sallama ile tehlikeli sarsma arasında fark olduğunun altını çizen Uzm. Dr. Merve Celep Kıyak, “Bebeğin sert bir şekilde sallanması, bebeğin boyun kasları henüz tam gelişmediği için kontrolsüz biçimde başın arkaya ve öne doğru gitmesine ve Sarsılmış Bebek Sendromu (Shaken Baby Syndrome) dediğimiz beyin travmasına yol açabilir“ dedi.
Açıklamalarını sonlandırmadan önce uyku yöntemi olarak önerilen bir metod olarak ‘bağımsız uyutma’ yöntemine değindi ve şu bilgileri verdi: “Bu öncelikle bebeğe bir uyku rutini oluşturmakla başlar; banyo, ninni-masal gibi sakinleştirici davranışlar bebeğin uykuya geçişini hızlandırır. Bebek tamamen uyurken değil, uykulu ancak farkındalığı açık bir şekilde yatağa yatırmak bebeğin uykuya geçiş becerisini kazandırır. Ayrıca güvenli ve bebeğe uygun bir uyku ortamı oluşturmak bebeğin uykuya daha kolay geçmesini destekler. Ortamın karanlık ya da loş ışıklı olması, ortam ısısının 20-22 derece olması, yatağın sert ve düz olması, anne-baba ile aynı odada fakat farklı yatakta olması bu ortamı oluşturur.”