Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) 1 Kasım 2026’da uygulanması planlanan uzaktan sıhhat hizmetine ait Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası’ndan (AHESEN) ihtar geldi. Sendikanın Yönetim Kurulu Üyesi ve Hukuk ve Mevzuat Sekreteri Dr. İlkay Eren, günlük en az üç uzaktan muayene randevusu açılması planına karşı çıkarak teknik ve tüzel eksiklikler giderilmeden uygulamaya geçilmesinin hasta güvenliği ve çalışanlar açısından sorun yaratabileceğini belirtti.
Eren, ASM’lerde yüz yüze müracaatların yanı sıra aşı uygulamaları, hamile ve bebek izlemleri ile kronik hastalık takiplerinin sürdürüldüğünü hatırlattı. Uzaktan randevuların mevcut işleyişe eklenmesinin iş yükünü artırabileceğini, hizmette aksamalara ve hastalarla sıhhat çalışanları arasında tansiyona sebep olabileceğini söyledi.
Zorunlu günlük kota yerine ASM’nin hasta yoğunluğunu, sıhhat çalışanlarının mesleksel değerlendirmesini ve hastaların gereksinimlerini gözeten esnek bir model öneren Eren, çalışan vatandaşların hizmete erişim sıkıntısının da sadece uzaktan muayene kontenjanlarıyla çözülemeyeceğini belirtti. Çalışma hayatında yasal sıhhat müsaadelerinin kullanılmasını sağlayacak düzenlemeler yapılmasını istedi.
YAŞLI VE YATAĞA BAĞIMLI HASTALARA ÖNCELİK TALEBİ
Uzaktan sıhhat hizmetinin yaşlı, yatağa bağımlı, hareket kısıtlılığı bulunan ve kronik hastalığı olan bireylerin hizmete erişimini kolaylaştırabileceğini belirten Eren, hakikat hasta kümesini belirleyecek bir triyaj sistemi kurulması gerektiğini vurguladı.
Eren’e nazaran, dijital okuryazarlığı yüksek ve sisteme süratli erişebilen şahısların randevuları evvel alması, daha fazla dayanağa gereksinim duyan yaşlı ve engelli vatandaşların geri planda kalmasına yol açabilir. Bu sebeple Evde Sağlık Hizmetleri ünitelerine kayıtlı şahısların de muhtaçlıklarını dikkate alan bir algoritma kurulmasını önerdi. Uzaktan muayenenin yüz yüze hizmetin yerine geçen genel bir uygulama değil, erişimi kolaylaştıran tamamlayıcı bir hizmet olması gerektiğini tabir etti.
YÜZ YÜZE MUAYENE KARARINA HUKUKİ GÜVENCE İSTEDİ
Görüntülü görüşmenin her hastalığın teşhis ve tedavisi için kâfi olmayacağını söyleyen Eren, fizikî muayene gerektiren durumların açıkça tanımlanmasını istedi. Yüz yüze değerlendirmeyi gerekli gören doktorun hastayı sıhhat kuruluşuna yönlendirme ve uzaktan görüşmeyi sonlandırma yetkisinin mevzuatla teminat altına alınması gerektiğini belirtti.
Uzaktan değerlendirmede gözden kaçabilecek akut sıhhat problemlerine, fizikî muayene yapılmadan düzenlenen reçete ve raporların doğurabileceği sonuçlara işaret eden Eren, sıhhat çalışanlarının türel sorumluluklarının belirlenmesini ve tıbbi kararlarını hasta güvenliği doğrultusunda verebilmeleri için rehber hazırlanmasını talep etti.
REÇETE VE RAPORLAR İÇİN ORTAK DÜZENLEME ÇAĞRISI
Eren, Sağlık Bakanlığı’nın uzaktan sağlık uygulaması ile Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) Sağlık Uygulama Tebliği ve kontrol süreçlerinin uyumlu hale getirilmesini istedi. Uzaktan değerlendirmeyle düzenlenen reçete ve raporların geçerlilik şartlarının; ilaç erişimi, iş göremezlik raporları ve geri ödeme kurallarının netleştirilmesi gerektiğini söyledi. Ortak düzenleme yapılmaması halinde sıhhat çalışanlarının mali kesintiler ve hukuksal uyuşmazlıklarla karşılaşabileceği ikazında bulundu.
Kimlik doğrulama ve şahsî dataların korunmasına ait süreçlerin de açıklığa kavuşturulmasını isteyen Eren; imajlı görüşmelerin müsaadesiz kaydedilmesi, sıhhat bilgilerinin paylaşılması ve hasta-hekim mahremiyetinin ihlal edilmesi risklerine karşı tesirli garantiler oluşturulması daveti yaptı.
KANDEMİR: “ÖNCELİKLE MEVCUT AKSAKLIKLAR GİDERİLMELİ”
AHESEN Genel Başkanı Ahmet Kandemir de mevcut problemler çözülmeden yeni uygulamaların devreye alınmasının birinci basamak sıhhat hizmetlerinin işleyişini zorlaştırabileceğini belirtti.
Kandemir, “Yeni uygulamalar hayata geçirilirken alandaki gerçekler, sıhhat çalışanlarının mevcut iş yükü ve en kıymetlisi hasta güvenliği göz ardı edilmemeli. Aile hekimliğini güçlendirmek için yeni yükümlülükler getirmek yerine, öncelikle mevcut aksaklıkları gideren, uygulanabilir ve sürdürülebilir tahliller üretilmeli” dedi.