Sağlık Bakanlığı ve AKP Grup Başkanlığının üzerinde çalıştığı yeni sıhhat düzenlemesi kapsamında, sigara satışlarında elektronik kimlik doğrulama sistemi getirilmesi planlanıyor. 18 yaşından küçüklere tütün eseri satışının önüne geçilmesi maksadıyla hazırlanan taslakta, Japonya ve Güney Kore’deki uygulamalara emsal bir model üzerinde duruluyor. Yeni sistemle satış noktalarında yaş denetiminin elektronik aygıtlar aracılığıyla yapılması hedefleniyor.
SİGARA SATIŞINDA QR KOD DÖNEMİ
Kanun teklifi taslağında yer alan modele nazaran, tütün eseri satın almak isteyen kişinin yaş denetimi QR kod üzerinden gerçekleştirilecek. İlgili kamu otoritesi tarafından oluşturulacak kod, alıcının telefonuyla okutulacak. Sistem, kişinin T.C. kimlik numarasıyla eşleştirme yaparak 18 yaşını doldurup doldurmadığını belirleyecek.
Uygulamayla birlikte satıcıların, müşterinin ismi, tam yaşı yahut başka ferdî bilgilerine erişmeden yaş doğrulaması yapabilmesi öngörülüyor. Sistemin market, bakkal ve büfe üzere fizikî satış noktalarının yanı sıra internet üzerinden gerçekleştirilen satışlarda da kullanılması bedellendiriliyor.
SİGARAYA ERİŞİM ENGELLENECEK
Düzenleme taslağında, 2017 yılında gerçekleştirilen Küresel Gençlik Tütün Araştırması’nın sonuçlarına da yer verildi. Araştırmaya nazaran, 13-15 yaş kümesinde sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3’ü, 18 yaşını doldurmamış olmasına karşın market ve bakkal üzere satış noktalarından çarçabuk sigara satın alabildiğini bildirdi.
Yeni elektronik doğrulama sistemiyle yaş hududuna yönelik kontrollerin güçlendirilmesi ve reşit olmayan şahısların tütün eserlerine erişiminin önlenmesi amaçlanıyor.
SİSTEMİN BİR YIL İÇİNDE UYGULANMASI PLANLANIYOR
Taslakta, tütün eseri satış noktalarında alıcıların yaşlarının yanı sıra günlük satın alabilecekleri tütün eseri ölçüsünün da elektronik sistem üzerinden denetlenmesi öngörülüyor. Sistemin geliştirilerek bir yıl içinde uygulamaya alınması planlanıyor.
Elektronik altyapının kullanımına ait yöntem ve temellerin ise Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmesi bekleniyor.