Avrupa Birliği’nin iklim izleme kuruluşu Copernicus İklim Değişikliği Servisi, şiddetini artıran El Nino hava olayının eylül ayında Pasifik Okyanusu’nun kilit bölgesinde tarihi bir eşiği aştığını bildirdi.
Kurum, Nino3.4 olarak bilinen izleme bölgesindeki deniz yüzeyi sıcaklığının 29,70 dereceye çıkarak “tüm vakitlerin en yüksek seviyesine” ulaştığını açıkladı. Bu kıymet, 1982-1983, 1997-1998 ve 2015-2016 yıllarındaki güçlü El Nino devirlerinin tepe sıcaklıklarını geride bıraktı. Copernicus, bu rekorun kelam konusu hava sisteminin inanılmaz bir güce ulaştığını gösteren yeni bir işaret olduğunu kaydetti.
“OLAĞANÜSTÜ GÜÇTE BİR EL NINO’YA İŞARET EDİYOR”
Küresel hava iddia uzmanları aylardır bu El Nino’nun şimdiye kadar gözlemlenen en güçlü tabiat olayına dönüşebileceği yönünde ikazlarda bulunuyordu. Son sıcaklık rekoru, tabiat olayının bu yılın ilerleyen devirlerinde ulaşması beklenen tepe noktasından bile evvel kaydedildi.
Copernicus, Fransız haber ajansı AFP’ye ilettiği açıklamada, “mevcut El Nino’nun şimdiye kadar kaydedilen en güçlü olay olduğunu şimdi söyleyemeyeceklerini” lisana getirdi. Lakin kurum, eylül ayında ölçülen kıymetlerin “özellikle olayın şimdi tepe noktasına ulaşmadığı dikkate alındığında, şimdiden inanılmaz güçte bir El Nino’ya işaret ettiğini” kaydetti.
İklim değişikliğinin okyanus sıcaklıklarını artırması sebebiyle son periyottaki hadiseler geçmişte yaşananlara kıyasla daha güçlü görünebiliyor; bu tesir, tarihî karşılaştırmaları zorlaştırıyor. Copernicus, tropikal okyanuslardaki ısınmayı hesaba katan yeni bir endeks benimsediğini duyurdu ve bu yeni hesaplama usulüne nazaran mevcut olayın geçmişteki örneklerden şimdi daha güçlü çıkmadığını aktardı.
Japonya Meteoroloji Ajansı cuma günü yaptığı açıklamada, olgunun gözlemlendiği alandaki sıcaklıkların mevsim normallerinin 4 derece üzerine çıktığını bildirerek El Nino şartlarının “kayıtlardaki en güçlü şiddete” ulaştığını belirtti. El Nino güç kazandıkça, eylül ayında global ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı 21,05 dereceye ulaşarak rekor tazeledi.
Copernicus datalarına nazaran bu düzey, 2023 yılının birebir ayında kaydedilen 20,92 derecelik evvelki rekorun üzerine çıktı. AB iklim servisi, yüzey hava sıcaklığının ortalama 16,27 derece ölçülmesiyle dünyanın genel olarak kayıtlardaki en sıcak ikinci eylül ayını yaşadığını bildirdi. Geçen eylül ayındaki sıcaklıklar, 1850-1900 dönemi olarak tanımlanan sanayi öncesi ortalamanın 1,63 derece üzerinde gerçekleşti.
“SINIRI NE KADAR AŞACAĞIMIZ HALEN BİZİM ELİMİZDE”
Dünya devletleri, 2015 yılında Paris’te düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) iklim müzakerelerinde global ısınmayı sanayi öncesi düzeylerin “oldukça altında”, azami 2 derecede tutma ve iklim krizinin yıkıcı tesirlerini sınırlamak ismine artışı 1,5 dereceyle sonlandırma yönünde uzlaşmaya varmıştı. Fakat BM, eylül ayında yaptığı resmi duyuruda, uzun vadeli 1,5 derece gayesinin birkaç yıl içinde aşılacağını açıkladı.
Copernicus Direktörü Carlo Buontempo bahse dair yazılı açıklamasında, “Sıcaklıkların 1,5 derecenin üzerine çıktığı yeni bir aylar serisinin içindeyiz ve hala şiddetini artıran güçlü El Nino sebebiyle bu tablonun 2027 yılına kadar sürmesi olası gözüküyor” değerlendirmesinde bulundu. Buontempo, “Paris Anlaşması’nın uzun vadeli hududunun aşılması artık sırf an problemi. Sonu ne kadar aşacağımız ve bu durumun ne kadar süreceği ise hala bizim elimizde” tabirlerini kullandı.
Bilim insanları, 1,5 derecenin üzerindeki “aşım” mühletini daraltmak ve sıcaklıkları olabildiğince çabuk tekrar aşağı çekebilmek ismine fosil yakıtlardan kaynaklanan sera gazı salımlarının hızla düşürülmesinin hayati rol oynadığını belirtiyor. Uzmanlar, gelişen bu El Nino’nun global sıcaklıkları 2027 yılında yeni bir tarihi rekor düzeye taşıyabileceği yönünde ihtarlarda bulunuyor. Çoklukla 2 ila 7 yılda bir meydana gelen ve yaklaşık 9 ila 12 ay süren El Nino, orta ve doğu ekvatoral Pasifik Okyanusu’ndaki yüzey sıcaklıklarını ısıtarak dünya genelindeki rüzgar, basınç ve yağış tertiplerinde geniş çaplı değişimlere sebep oluyor. Bu doğal iklim döngüsünün ısınma evresi, tropikal Pasifik’te deniz suyu sıcaklıklarını yükseltirken kuraklık ve sel riskini artıran hava değişimlerini tetikliyor ve insan kaynaklı global ısınmanın tesirlerini de ağırlaştırıyor.