Türkiye Taşkömürü Kurumu’na (TTK) ilişkin Amasra kurumunda dört yıl evvel yaşanan büyük patlama, 43 ailenin hayatında kapanması güç bir yara açtı. Katliamın dördüncü yılında, hayatını kaybeden madenciler memleketlerinde düzenlenen anma merasimleriyle anılırken, facianın ardındaki ihmaller dizisi ve tartışmalı yargı süreci tekrar gündemin birinci sıralarına yerleşti.
İLK AÇIKLAMA VE SİLİNEN TWEET
Olayın yaşandığı 14 Ekim 2022 akşamı, birinci resmi açıklama AFAD üzerinden yapıldı ve olayın “trafo patlaması” olduğu duyuruldu. Fakat bu duyuru kısa mühlet sonra toplumsal medyadan silinerek, olayın sebebinin araştırıldığı yönünde yeni bir metin paylaşıldı. İlerleyen saatlerde periyodun Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, sahadaki birinci değerlendirmelerin olayın bir “grizu patlaması” olduğunu gösterdiğini kamuoyuna açıkladı.
BİLİRKİŞİ RAPORU ‘ YATIRIM EKSİKLİĞİ’ DEDİ
Facianın akabinde madenden 41 çalışanın cansız vücudu çıkarıldı, ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan iki çalışanın de aylar sonra hayatını kaybetmesiyle meyyit sayısı 43’e yükseldi. Soruşturma kapsamında hazırlanan uzman raporları, facianın merkezinde TTK’daki altyapı eksikliklerinin yattığını ortaya koydu. Temel kusur olarak “havalandırma yetersizliği” öne çıkarken, madendeki sistemin ilkel kaldığı ve kuruma gerekli teknolojik yatırımların yapılmadığı vurgulandı.
ANA DAVADA TAHLİYELER VE İTİRAZLAR
Soruşturmanın birinci etabında 8 kişi tutuklandı. Fakat Nisan 2023 ve Mayıs 2024 tarihlerindeki duruşmalarda toplam 4 sanık, isimli denetim ve mesken mahpusu üzere koşullarla tahliye edildi. Mart 2025’te tamamlanan ana davanın karar duruşmasında, Müessese Müdürü Cihat Özdemir ve işletme müdürlerinin de aralarında bulunduğu yöneticilere “bilinçli taksirle birden fazla kişinin vefatına sebep olma” hatasından 15 ile 17 yıl arasında mahpus cezaları verildi. Madenci ailelerinin avukatları, cezaların “bilinçli taksir” yerine “olası kast” suçlamasıyla verilmesi gerektiği talebiyle Yargıtay sürecinde itirazlarını sürdürüyor.
KAMU GÖREVLİLERİNE AYRI DOSYA
Yargılamada en çok tartışılan bahislerden biri ise TTK genel müdürleri, daire liderleri ve müfettişlerin ana davadan farklı bir evrakta yargılanması oldu. Avukatların her iki davanın birleştirilmesi yönündeki talepleri reddedildi ve üst seviye kamu vazifelileri yalnızca “görevi ihmal” suçlamasıyla hakim karşısına çıkmaya devam etti. Bu davanın karar duruşmasının 6 Kasım’da görülmesi bekleniyor.
AVUKATLARDAN CEZASIZLIK TEPKİSİ
Süreci Gazete Pencere’ye pahalandıran madenci ailelerinin avukatı Melike Polat, kamu vazifelilerinin başka yargılanmasının tüzel bütünlüğü bozduğunu belirtti. Eksper raporlarının facianın asıl sebebi olarak “yapılmayan yatırımları” gösterdiğini hatırlatan Polat, şu tabirleri kullandı:
“Genel müdürlük seviyesindeki sorumlular açısından ‘görevi ihmal’ üzerinden ceza bile verilse biz bunu cezasızlık olarak görüyoruz. Bu yatırımları yapmayan kamu vazifelilerinin katliamda direkt sorumluluğu var. TTK bünyesinde çalışanlar ağır ceza alırken, bu sistemi kurmayanların yalnızca vazifesi ihmalden ceza alması tuhaf bir durum yaratacak. Bu yönde bir karar çıkması halinde itiraz edeceğiz.”