Anadolu toprakları, insanlık tarihinin en karanlık sayfalarından birine ışık tutacak devasa bir gizemi gün yüzüne çıkardı. Sivas’ın Yıldızeli ilçesinde yer alan ve antik kaynaklarda Šamuḫa olarak geçen Kayalıpınar hafriyat alanında, Hitit İmparatorluğu’nun devlet hafızasını barındıran değer biçilemez bir kraliyet arşivi keşfedildi. 21. yüzyılın en kapsamlı Hititçe arşivi olarak nitelendirilen bu buluş, yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesinde yaşanan fecî bir salgından, ölüm kalım savaşı veren generallerin yardım çığlıklarına kadar pek çok bâtın kalmış gerçeği birinci kere ortaya koydu.
BEBEK PRENSESİN VEFATI VE YÜKSEK ATEŞLİ SALGIN
Kazılarda ortaya çıkarılan Hititçe ve Hurrice tabletler, o devir kentler arası yayılan ve bilhassa çocukları gaye alan gizemli bir hastalığı gözler önüne serdi. Salgına yakalanan bir bebek prensesin sıhhat durumunun anbean takip edildiği, hayatını kaybetmesinin akabinde düzenlenen matem ritüellerinin ayrıntılarıyla tabletlere kazındığı anlaşıldı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada keşfin ayrıntılarını açıkladı. Ersoy, “Sivas Kayalıpınar’da, Hititlerin devlet hafızasına uzanan çok değerli bir keşfe imza attık. 2026 yılı kazılarında antik Šamuḫa’da, Kral II. Tudhaliya periyoduna ilişkin 131 çivi yazılı tablet ve modülünü gün yüzüne çıkardık. Geçtiğimiz dönem bulunanlarla birlikte sayı 184’e ulaştı. Böylelikle Kayalıpınar’daki kraliyet arşivi, 21. yüzyılda ortaya çıkarılan en kapsamlı Hititçe arşiv olarak tarihteki yerini aldı. Hititçe ve Hurrice kaleme alınan bu evraklar, yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesinin devlet idaresini, askerî gelişmelerini, inanç dünyasını ve kraliyet ailesinin yaşadıklarını direkt günümüze taşıyor” dedi.
CENAZE RİTÜELİ KAYITLARDA ÇIKTI
Tabletlerde kentten kente yayılan, bilhassa çocukları ve bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgının izlerine rastlanırken hastalanan bir bebek prensesin sıhhat durumu, akabinde vefatı ve onun için gerçekleştirilen cenaze ritüeli de kayıtlarda yer alıyor diyen Ersoy, Batı Anadolu’daki Hitit generallerinin hükümdara gönderdiği bir öteki mektubun ise düşman tehdidi karşısında asker, at ve savaş arabası talep edildiğini, yardım ulaşmaması hâlinde ordunun yok olabileceğine ait ikazları ortaya koyduğunu belirtti.
DAHA ÖNCE BİLİNMEYEN BİLGİLER ORTAYA ÇIKTI
Kuş falcılarının izledikleri güzergâhları ve müşahedelerini kaydettikleri tabletler de Hititlerin kehanet uygulamalarına ait daha evvel bilinmeyen bilgiler yer aldığını söyleyen Ersoy, “Bu eşsiz arşiv Hitit tarihinden dinî uygulamalarına, lisanın gelişiminden kâtiplik kültürüne kadar pek çok alanda yeni bir kapı aralıyor. Anadolu’nun binlerce yıllık hafızasını bilimle gün yüzüne çıkarmaya, muhafazaya ve geleceğe taşımaya devam ediyoruz” diye konuştu.
ORDUNUN BÜYÜK ASKERİ DRAMINI DA BELGELEDİ
Topraktan çıkarılan 184 modüllük devasa arşiv, sadece salgın felaketini değil, Hitit ordusunun yaşadığı büyük askeri dramı da belgeliyor. Batı Anadolu cephesinden Kral II. Tudhaliya’ya yazılan bir mektupta, düşman kuşatması altındaki generallerin yardım alamamaları durumunda ordunun büsbütün yok olacağı ihtarında bulunduğu görüldü. Kehanet ritüellerine dair kuş falcılarının tuttuğu gizemli notların da yer aldığı bu evraklar, Hititlerin kehanet ve inanç dünyasına dair daha evvel bilinmeyen tüm kapıları aralamış oldu.