Yaklaşık 20 yıldır rehber öğretmenlik yapan 43 yaşındaki Şahbaz, Kırşehir’de görev yaptığı dönemde, şu anda 9 yaşında olan üçüzlerinden birinin 2,5 yaşındayken otizm spektrum bozukluğu olduğunu fark etti. Kızının farklı ortamlardaki davranışlarını gözlemlemeye başlayan Şahbaz, özellikle dışarıda ve doğayla geçirilen zamanlarda bazı becerilerinde olumlu değişiklikler görerek, bu konudaki araştırmalarını genişletti. Daha sonra ailesiyle Bursa’nın İznik ilçesine taşınan Şahbaz, kızının gelişim sürecindeki deneyimlerini benzer durumdaki çocukların aileleriyle paylaşmaya başladı.
İznik Rehberlik ve Araştırma Merkezi’nde görev yapan Şahbaz, çocukların hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğunu belirlemeye yönelik 48 sorudan oluşan bir değerlendirme testi hazırladı. Testin sonuçlarına göre çocuklar için bireyselleştirilmiş eğitim planı oluşturan Şahbaz, çalışmalarına dahil ettiği 40 aileyle, otizmli çocukların gelişim süreçlerini takip ediyor. Şahbaz, AA muhabirine, formu hazırlarken kendi gözlemlerinin yanı sıra bilimsel makalelerden de yararlandığını söyledi. Çocuklarda görülen farklı özellikleri ailelerle ayrıntılı biçimde ele aldıklarını anlatan Şahbaz, “Ailelerle konuşuyoruz, bu değerlendirmeyi uyguluyoruz. Şüphe varsa çocuk psikiyatristine yönlendiriyorum. Tanı almışsa da çocuğun hangi alanda ihtiyacı olduğunu belirlemeye çalışıyoruz ve o alanda çalışmaya başlıyoruz” dedi.
Gözlemleriyle yöntemlerini çeşitlendirdi
Şahbaz, kızının küçük yaşlarda komut alma, göz teması kurma, konuşma ve ismine tepki verme gibi alanlarda güçlükler yaşadığını aktararak, günlük yaşamda farklı ortamlara girmesine ve çeşitli etkinliklere katılmasına önem verdiğini söyledi. Kızını parklara, göl çevresine ve ormanlık alanlara götürdüğünü anlatan Şahbaz, farklı ortamlarda geçirilen zamanın kendi gözlemlerine göre olumlu sonuçlar verdiğini dile getirdi. Şahbaz, kendi deneyimlerinden yola çıkarak ailelere önerilerde bulunduğunu ancak her çocuğun gelişim sürecinin farklı olduğunu vurgulayarak, ailelerden gelen deneyimleri de çalışmalarına dahil ettiğini kaydetti.
Aileler deneyimlerini paylaşıyor
Çalışmaya katılan ailelerden Gülcan Demir de 17 yaşındaki oğlunun eğitim ve sosyal gelişiminde zaman içinde ilerlemeler gördüklerini belirtti. Oğlunun okula devam ettiğini, yaz döneminde bir işte çalıştığını ve müzikle ilgilendiğini anlatan Demir, Şahbaz’la yürüttükleri çalışmalardan edindikleri deneyimleri diğer ailelerle de paylaştıklarını söyledi. Çalışmaya katılan ailelerden Ayşe Yıldırım da çocukları için farklı yöntemler denediklerini, Şahbaz ile iletişim kurduktan sonra kendi deneyimlerini de aktardıklarını ifade etti. Özgür Keskin ise 5 yaşındaki çocuğunun gelişim sürecinde doğada ve farklı ortamlarda vakit geçirmeye önem verdiklerini belirtti.