YENİ Parti Bursa Milletvekili Hasan Öztürk’ün borsadaki 43 şirketi kapsayan çalışması, paylarda yaşanan sert düşüşün boyutunu ortaya koydu. Şirketlerin piyasa bedelleri, tepe fiyatları ve bilanço özkaynaklarına nazaran fiyatlamalarının karşılaştırıldığı tabloda, borsanın genel seyriyle incelenen paylar arasındaki büyük ayrışma dikkat çekti.
Çalışmadaki datalara nazaran, 31 Ağustos–25 Eylül 2026 devrinde kelam konusu şirketlerin toplam piyasa pahası 79,34 milyar dolardan 29,52 milyar dolara geriledi. Toplam 49,82 milyar dolarlık kıymet kaybı, çalışmada temel alınan 48,5 liralık kurla 2 trilyon 416 milyar liraya karşılık geldi.
Böylece incelenen şirketlerin toplam borsa pahasının yaklaşık üçte ikisi, bir aydan kısa müddette silindi.
BORSADA YÜZDE 10, İNCELENEN HİSSELERDE YÜZDE 63 KAYIP
Aynı devirde BIST 100 endeksi 14.334 puandan 12.899 puana inerek yaklaşık yüzde 10 geriledi. İncelenen 43 şirketin toplam piyasa bedelindeki düşüş ise yüzde 62,8 oldu.
Çalışmada, bu şirketlerin sırf endeks kadar kıymet kaybetmesi halinde toplam piyasa kıymetlerinin 71,4 milyar dolar seviyesinde kalacağı hesaplandı. Buna karşılık 25 Eylül’deki toplam bedel 29,52 milyar dolara kadar indi. İki meblağ arasındaki fark 41,88 milyar doları buldu.
KAYBIN YARISINDAN FAZLASI BEŞ ŞİRKETTE
31 Ağustos–25 Eylül devrindeki en büyük nakdî paha kaybı, tablodaki hesaplamalara nazaran Katılımevim’de yaşandı. Şirketin piyasa bedeli 7,21 milyar dolar azaldı.
Katılımevim’i 6,32 milyar dolarla Destek Finans Faktoring, 4,53 milyar dolarla Hedef Holding izledi. Özata Denizcilik ve Odine Solutions’da da farklı ayrı yaklaşık 3,99 milyar dolarlık piyasa bedeli kaybı hesaplandı.
Bu beş şirketteki toplam erime yaklaşık 26 milyar dolara ulaştı. Böylelikle çalışmada yer alan toplam kaybın yüzde 52,3’ü beş şirkette toplandı.
ZİRVEDEKİ 100 LİRANIN 3 LİRASI BİLE KALMADI
Hisselerin gördükleri en yüksek fiyatlarla 25 Eylül fiyatlarının karşılaştırılması, daha ağır bir tablo ortaya çıkardı.
Hedef Holding’de doruktan düşüş yüzde 97,1’e, Kiler Holding’de yüzde 96,4’e, LDR Turizm’de yüzde 93,9’a ve Odine Solutions’da yüzde 92,2’ye ulaştı. Kontrolmatik Teknoloji’de ise yüzde 88,9’luk gerileme görüldü.
Hedef Holding’deki düşüş, tepe fiyatından hesaplanan 100 liralık pay pahasının yaklaşık 2,9 liraya inmesine karşılık geldi.
Çalışmada incelenen 43 payın tamamı, tepe fiyatlarının yüzde 50’den fazla altına geriledi. Doruktan kayıp 12 payda yüzde 80’i, dört payda yüzde 90’ı aştı.
ZİRVE DEĞERLERİYLE FARK 5,79 TRİLYON LİRA
Şirketlerin farklı başka tepe piyasa kıymetlerinin toplamı 148,9 milyar dolar olarak hesaplandı. Bu fiyatla 25 Eylül’deki toplam piyasa pahası arasındaki fark 119,38 milyar dolara ulaştı. Çalışmada kullanılan kurla farkın TL karşılığı yaklaşık 5 trilyon 790 milyar lira oldu.
Hisselerin en yüksek fiyatlarına farklı tarihlerde ulaşmış olabileceği için bu fiyat, tıpkı tarihte başlayan tek bir periyodun kaybını değil, başka farklı doruklarla son bedeller arasındaki toplam farkı gösteriyor.
SERT DÜŞÜŞE RAĞMEN ÖZKAYNAKLARIN KATLARI ÜZERİNDEN FİYATLAMA
Çalışmanın dikkat çeken bir öteki bulgusu, sert düşüşlere karşın kimi şirketlerin borsadaki pahasının bilanço özkaynaklarının çok üzerinde kalması oldu.
25 Eylül bilgilerine nazaran piyasa kıymetinin defter pahasına oranı, Özata Denizcilik’te yaklaşık 34 kat, Destek Finans Faktoring ve Işıklar Enerji’de yaklaşık 26 kat, Anel Elektrik’te ise yaklaşık 23 kat düzeyinde yer aldı.
Zirve fiyatları temel alınarak yapılan hesaplamada tıpkı oran Odine Solutions’da yaklaşık 173 kata, Hedef Holding’de 167 kata, Destek Finans Faktoring’de 89 kata çıktı.
Bu oranlar tek başına şirketlerin gerçek kıymetini yahut usulsüzlük bulunduğunu göstermese de fiyatlamanın bilanço özkaynaklarından ne ölçüde uzaklaştığını ortaya koydu.
KAYIP, KARŞILAŞTIRILAN FON BÜYÜKLÜĞÜNÜN 2,68 KATI
Öztürk’ün hazırladığı tabloda, 131 fon için belirtilen 900 milyar liralık toplam büyüklük de karşılaştırmaya dahil edildi. Buna nazaran 31 Ağustos–25 Eylül devrindeki piyasa kıymeti kaybı, bu fiyatın 2,68 katına ulaştı. Başka ayrı tepe kıymetleri üzerinden hesaplanan fark ise 6,43 kat oldu.
Çalışma, incelenen paylardaki bedel erimesinin boyutunu ortaya koyarken kaybın yatırımcı kümeleri arasındaki dağılımına ait data içermiyor. Toplam piyasa bedeli kaybının ne kadarının küçük yatırımcıya yansıdığının ve bu süreçte kimlerin çıkar sağladığının belirlenmesi için yatırımcı bazındaki süreç kayıtlarının incelenmesi gerekiyor.