Amerika Birleşik Devletleri savunma endüstrisinin en yüksek bütçeli projesi olan F-35 savaş uçaklarına ilişkin hassas kesimlerin, lojistik süreçte kaybolarak Hong Kong’a teslim edildiği belirlendi. S-400 hava savunma sistemleri gerekçesiyle Türkiye’ye uçak teslimatında kısıtlamalar uygulayan Washington, kendi tedarik zincirinde yaşanan bu zafiyetle sarsıldı.
SEVKİYAT PASİFİK’TE ROTA DEĞİŞTİRDİ
Politico’nun aktardığı bilgilere nazaran, müttefik ülkelerden dahi ihtimamla saklanan gereçlerin kuşkulu seyahati yaz aylarında gerçekleşti. Avustralya ordusuna ilişkin F-35’lerin bakım ve tamiri için ABD’ye gönderilen yedek kesimleri taşıyan kargo, Pasifik Okyanusu’nu geçtiği sırada bilinmeyen bir sebeple yön değiştirerek Hong Kong’a ulaştı. Ana yüklenici Lockheed Martin ismine taşıma yapan aracı şirketin bu sevkiyatı sebep Çin’in özel idari bölgesine yönlendirdiği ve modüllerin şu an kimin denetiminde olduğu netlik kazanmadı.
TERSİNE MÜHENDİSLİK RİSKİ GÜNDEMDE
Kayıp kargo içeriğinde, F-35 kokpitini örten ve uçağın radarda tespit edilmesini zorlaştıran özel kaplamalı kanopi modülünün da yer aldığı öğrenildi. Askeri havacılık analisti J.J. Gertler, Pekin’in uzun müddettir F-35 datalarına ulaşmaya çalıştığını hatırlatarak, gerçek bir modüle erişilmesinin Çin’e bilakis mühendislik yoluyla bu teknolojiyi kopyalama imkânı sunabileceği ikazında bulundu.
KONGRE İNCELEME BAŞLATTI
Yaşanan krizin ardından ABD Kongresi olayın ayrıntılarını araştırmak üzere soruşturma açtı. Pentagon bünyesindeki F-35 Ortak Program Ofisi ise kaybolan kesimlerin iadesini sağlamak ve tedarik zincirindeki güvenlik açıklarını kapatmak hedefiyle çalışma yürütüldüğünü açıkladı.
ENVANTERDE MİLYONLUK PARÇA AÇIĞI
F-35 programındaki lojistik takip meseleleri daha evvel de resmi raporlara yansımıştı. ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi’nin 2023 raporunda, beş yıllık vakit diliminde toplam bedeli 85 milyon doları bulan 1 milyondan fazla yedek kesimin envanterde kaybolduğu bilgisine yer verilmişti. Pentagon’un kesimleri direkt izleyecek merkezi bir envanter sistemine sahip olmaması, zafiyetin temel nedeni olarak gösteriliyor.