Marmara Bölgesi’nde son günlerde görülen iri çekirgelerle ilgili sanal medyadaki imgelerin akabinde, benzeri çekirgeler Van’ın Erciş ilçesindeki Zilan Yaylaları’nda görüldü. Uzunlukları 15 santime kadar ulaşabilen çekirgeleri gören vatandaşlar, yaşadıkları şaşkınlık ve tedirginliği lisana getirdi. Bölgede arıcılık yapan Murat Poyrazoğlu, uzun yıllardır bölgeye geldiğini fakat daha evvel bu büyüklükte çekirgeyle karşılaşmadığını söyledi. Poyrazoğlu, “Uzun yıllardır bu bölgeye gelirim ve burada bu boyutlarda hiç çekirge görmedim. Uzunlukları yaklaşık 10 santimetreyi aşıyor. Bu natürel bizi huzursuz ediyor. Son günlerde bunları televizyonlarda gördük. Son birkaç gündür bu bölgede dev çekirgelerle karşılaşıyoruz. Bu çekirgelerin tarıma yahut beşere ziyan verip vermediğini bilmiyoruz. Yetkililerden bu bahse el atmalarını rica ediyoruz” dedi.
“ÇİFTÇİLERİN DOSTU”
Söz konusu çekirgelerle ilgili bir değerlendirmede bulunan Hakkari Üniversitesi Biyoçeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Sait Taylan, çekirgelerin Orthoptera ekibine ilişkin ve avcı bir çeşit olduğunu söyledi. Böcek, biyoçeşitlilik, moleküler genetik ve biyotoksi alanlarında çalışmalar yaptığını belirten Taylan, “Van’ın Erciş ilçesi Zilan Yaylası’nda bir çekirge çeşidinin bulunduğuna ait bir bildirim aldık. Daha sonra bu canlıya ilişkin fotoğraf ve görüntüler da paylaşıldı. Görülen canlı predatör, yani avcı ve etçil özellik taşıyor. Orthoptera grubuna ilişkin bir çekirgedir. Bu çeşitler bilhassa ekosistemlerde epey faydalı canlılardır. Zira ziyanlı böceklerle, bilhassa tarım eserlerine ziyan veren böceklerle beslenmektedirler. Bu sebeple aslında çiftçilerin dostu olarak nitelendirebiliriz” dedi.
“ÇEKİRGELERE ZARAR VERMEYİN”
Vatandaşlardan çekirgeleri gördüklerinde ziyan vermemelerini isteyen Prof. Dr. Taylan, “Bu canlıyı gördüğünüzde, bilhassa Saga cinsine ilişkin bu tipleri gördüğünüzde lütfen ziyan vermeyin. Aksine bu canlıları koruma edin. Zira bulundukları habitatta ve ekosistemde av-avcı alakasını dengeleyen ve denetim eden değerli bir avcı çeşittir. ‘Saga’ cinsinin Türkiye’de çok sayıda çeşidi var. Hatta birtakım uzmanlar bu cinsin bilhassa gen merkezinin Anadolu olduğunu söz etmektedir. Birinci tıp 1938 yılında tanımlanmıştır. Batı Palearktik bölgede toplam 13 cins bulunmaktadır. Ülkemizde en son bulunan çeşitlerden biri de Saga Hakkarica cinsidir. Hakkari ilinde bulunmuş ve tespit edilmiştir. Bu tıp, bizim yaptığımız bir çalışma sonucunda ortaya çıkarılmıştır” diye konuştu.
TARIM ALANLARINDAKİ ZARARLI BÖCEKLERİ YİYOR
Çekirgelerin insanlara yahut bitkilere ziyan verdiği yönündeki tasaların yersiz olduğunu tabir eden Prof. Dr. Taylan, “Özellikle çiftçi arkadaşlarımızın bu canlıyla ilgili ‘İnsana ziyan verir, bitkilere ziyan verir’ üzere niyetlerden uzaklaşmalarını öneriyorum. Bu canlı büsbütün avcı, yani predatör bir canlıdır. Tarım alanlarındaki ziyanlı böceklerle beslendiği için ekosistem açısından kıymetli ve yararlı bir role sahiptir” dedi.
Canlıları ‘yararlı’ yahut ‘zararlı’ halinde sınıflandırmanın biyolojik açıdan yanlışsız bir yaklaşım olmadığını da vurgulayan Prof. Dr. Taylan, “Her ne kadar biyolojik açıdan ‘Bu canlı faydalıdır, şu canlı ziyanlıdır; bu düzgündür, şu kötüdür’ formundaki sözler ve sınıflandırmalar gerçek bir yaklaşım olmasa da canlıları insan merkezli değerlendirdiğimizde, bu cinsin tarım alanlarındaki ziyanlı böceklerle beslenmesi sebebiyle faydalı olduğunu söyleyebiliriz” diye konuştu.
BOYLARI 20 SANTİMETREYE ULAŞABİLİR
Söz konusu çekirgelerin Batı Palearktik coğrafik bölgenin en büyük böcek tiplerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taylan, “Boyları yaklaşık 12-15 santimetreye kadar ulaşabilmektedir. Dişilerin arka kısmında yumurta bırakmaya yarayan bir yapı bulunmaktadır. Buna ovipozitör diyoruz. Ovipozitör de hesaba katıldığında toplam uzunlukları 20 santimetreye yaklaşabilmektedir. Birinci etapta ürkütücü görünebilirler. Lakin bulundukları ekosistem ve habitat açısından epey kıymetli ve faydalı canlılardır. Bu sebeple vatandaşlarımızın bu çeşit çekirgeleri gördüklerinde ziyan vermemelerini, bilakis doğal hayat alanlarında müdafaalarını rica ediyorum” sözlerini kullandı.