YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Kars’ta hayvan pazarını ziyaret etti. Satıcıların ortak sorunu hayvan küpelerinden ötürü kesilen yüksek cezalar oldu. Bir hayvancı, “En büyük sıkıntımız küpe sorunu. Küpe düştüğünde sipariş veriyoruz, altı ay-bir yıl sonra geliyor. Pasaportu olan hayvanı buradan kamyona yüklüyorsun, yolda giderken otomobilde küpesi düşüyor. Küpe yanında, pasaport elimde. Jandarma kabul etmiyor. 220 bin lira ceza yazıyor” diye konuştu.
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Kars’ta büyükbaş hayvan pazarını ziyaret ederek hayvan satıcılarıyla bir araya geldi. Ziyarette Özel’e; Kars İl Başkanı Onur Uludaşdemir, eski Kars Belediye Başkanı Naif Alibeyoğlu, Ardahan Belediye Başkanı Faruk Demir, Genel Başkan Yardımcıları Ensar Aytekin, Utku Çakırözer, Milletvekilleri Özgür Erdem İncesu ve Evrim Rızvanoğlu ile Özel’in kurmayı Sencer Solakoğlu eşlik etti.
HAYVANCININ ORTAK SORUNU KÜPE CEZALARI
Satıcılarla birlikte pazarı gezen Özel, satıcıların meselelerini dinledi. Pazarda tüm satıcıların Özel’e aktardığı ortak sorun, küpesiz hayvanlara kesilen cezalar oldu. Eksik küpeler için yazılan dilekçelere dönüşün altı ayı aştığını belirten bir satıcı, bu mühletlere karşın küpesiz hayvanlar için çok yüksek cezaların uygulandığını söyledi. Bir küpenin 3 bin TL olduğunu belirten satıcı, küpeleme sürecinin devlet tarafından yapılmasını talep ettiklerini belirtti.
ÇOBAN BULAMAMAKTAN ŞİKAYETÇİ
Satıcılar ayrıyeten küçükbaş hayvan satmak için pazar bulamadıklarından şikayet etti. Çoban problemleri da olduğunu belirten satıcı “İthal çoban getiriyoruz. Ben şu anda bir Afgan çobana 70 bin lira sıcak para veriyorum” diye konuştu.
HAYVAN İTHALATINDA TÜRKİYE İLK ÜÇTE
YENİ Parti Lideri Özel, hayvan ithalatına ait şunları söyledi:
“2018 yılında, en büyük ithalat yapılmış 1,7 milyar dolarlık. Ondan sonra en birçok 2025’te olmuş. O da 1,5 milyar dolar. Yani 750 bin baş büyükbaş hayvan gelmiş buraya. O yüzden üretici çok büyük zahmette, bir türlü toparlayamıyor. Her sene dünyada ithal hayvanda Türkiye birinci üçteymiş.”
BESİCİLER 4 AYDA 20 BİN LİRA KAYBETTİ
Özel’in bu durumun satıcıya yansımalarını sorması üzerine satıcı şöyle konuştu:
“Ayda 40 bin hayvan gelip kesiliyor. Bu büyük besicilere dağılıyor. Büyük firmalara dağıtıldığı vakit et fiyatları bundan altı-yedi ay evvel 650-660 bin liraydı. Şimdi 580 bin liraya et kesiyoruz. Besici kan ağlıyor. Tam da şu an satış vaktidir. Hayvanlar satılacak, müşteri yok. Bakanlık, ‘600 bin lirayı geçmeyecek’ diyor. Biz kime satacağız? İlkbahardan bu yana adedinde 20 bin lira kaybımız var. Ziyan ediyor vatandaş.”
Özel küpe sıkıntısını şöyle açıkladı:
“Bir hayvanın kaçak olmaması, veteriner kontrollerinde olması, adeta otomobilin plakasız gezmemesi için hayvanın kulağına bir küpe takılıyor. Bu küpenin maliyeti 200 lira fakat 3 bin liraya satılıyor. Bu para kazanamayan besiciye durduk yerde yük oluyor.”
Küpe hayvanın kulağından nakliyat yapılan arabın içine bile düştüğünde yüksek ölçülerde cezalarla karşılaştıklarını belirten satıcılar, “220 bin lira ceza yedim. Küpe de çok kalitesiz bir küpe. Kaliteli olsa kopmaz. Sayın Bakan geldi, gezdi. Oturalım, anlatalım dedim. Milletvekili Bakanı kaçırdı. Camide yakaladım da söyledim.”
HAYVANLARIN SAĞLIK SORUNLARI
Bir diğer satıcı ise hiç satış olmadığını belirterek şap hastalığının malları nasıl etkilediğinden bahsetti. Üretici senede iki kez yapılan şap aşısının yetersizliğini şöyle anlattı:
“Üretici daima ziyan ediyor. Kars’ın 10-15 köyü kapalı şu anda. Senede iki kez aşı yapıyorlar. Aşıdan sonra, mal yeniden şapa düşüyor. Et fiyatları artmasın diye pazarları açık tutuyorlar, dışarıdan hayvan giriyor. Temas olunca tekrar şapa düşüyor. Biz mağduruz. Büyük bir meşakkat var. Şu anda beşerler daima korkuyor alıp da şaptan ölecek mi diye.”
“SENCER SOLAKOĞLU SİZİN SORUNLARINIZI ÇÖZECEK”
Özel ise şunları söyledi:
“YENİ Parti’nin sıkıntıları nasıl çözeceğini Sencer Solakoğlu’nun yazdığı biçimde programımıza aldık. Hem de gelecekte bu işlerin başında olacak. Sizin meselelerinizi çözecek. Bizim üzere paçası pak adamlar değil de sizin üzere paçası kirli adamlar olacak.”
ESNAFIN BAĞ-KUR BORÇLARI
Kars hayvan pazarı esnaflarından bir başkası de şöyle konuştu:
“En büyük sıkıntımız küpe sorunu. İkinci problemimiz çiftçinin Bağ-Kur borçları. Bir yapılandırma çıkardılar. Ana borç 300 lirayken bir 300 lira faiz bindirmiş, yapılandırmada bir 300 lira daha bindiriyor. Kimse kredi çekemiyor. Benim Bağ-Kur borcum 800 bin lira olmuş. Ödeyemiyorum ki bir çiftçi kredisi çekeyim. Küpe düştüğünde sipariş veriyoruz, altı ay-bir yıl sonra geliyor. Süreç belirli değil. Pasaportu olan hayvanı buradan kamyona yüklüyorsun, yolda giderken otomobilde küpesi düşüyor. Küpe yanında, pasaport elimde. Jandarma kabul etmiyor. 220 bin lira ceza yazıyor. Geçmişte bu türlü değildi İl tarımın önüne giderdin. Orada küpesini takar, fiyatını de alırdı. Şimdi o da yok. Bizim her yere borcumuz var. Hayvanımızı satamıyoruz. Küpe yok, aşı yok.”
Özel, pazardaki bir hayvan satışı sırasında alıcı ve satıcının arasındaki pazarlığa da katıldı.
TRAFİK CEZASI KORKUSU YOLA ÇIKARMIYOR
Pazarda TIR’cılık yapan Bülent Keser ise hayvan nakliyatında yaşadıkları problemler sebebiyle işe çıkmadıklarını belirterek şöyle konuştu:
“Kars hayvancılık bölgesi. Biraz sonra buradan 50-60 TIR yüklenecek. Türkiye’nin muhakkak yerlerine taşınacak. Yollarda park alanlarının olmaması bizim dertlerimizden biri. Bir de mühlet aşımı yapmak zorunda kalıyoruz. Zira canlı hayvan, bunu bekletemeyiz. Hayvanlar trafikte 10 dakika park bulamadık diye ben dört ane 180 bin liralık ceza yedim. Burada hayvan yükledim. İki tane küpesi düşmüş, onu aldığım halde. Bana 160 bin lira ceza yazdılar. Biz TIR’ları çalıştıramaz hale geldik. Cezalardan aman ettik. Endişemizden nakliye diyemiyoruz. Mazot parasını çıkardıktan sonra aldığımız paranın üçte biri bize ya kalır ya kalmaz. Cezadan korkup yola çıkamıyoruz. Şu anda otomobilim var, dört-beş aydır yola çıkmıyorum. Zira gittim, ceza yedim; geldim, ceza yedim. Otomobilimi satsam cezaları karşılamıyor.”
ÖZEL: EN BÜYÜK SORUN HAYVAN İTHALİ
Özel, akabinde pazar kahvesinde oturup satıcılarla çay içti, satıcıların problemlerini dinledi. Özel, şunları kaydetti:
“Kars’ın en kıymetli geçim alanı hayvancılık, bilhassa besicilik. Evvelden aslında arkadaşlarımız daima geldiler, çalıştılar. Sencer Solakoğlu Hocamızı tanıyorsunuz. O kendisi de sizinle tıpkı işi yapıyor Bursa’da. Biz Türkiye’de bu işi hem süt hem de besi sorununu en düzgün bilen kişi olarak kendisini vaktiyle takımlarımıza dahil etmiştik. Sağ olsun yaptığı çalışmalarla parti programımızda hayvancılıkla ilgili kısımları gerçek yazdı. Hem de gittiğimiz-geldiğimiz yerde dinlediğimizde soruna YENİ Parti’nin programının çok gerçek bir yerden yaklaştığını görüyoruz.
Hayvancılıkla ilgili başta en büyük sorun yurt dışından ithal hayvan sorunu. Türkiye, yurt dışından hayvan ithalatında son 10 yıldır birinci üçün içinde. Geçen sene en büyük ikinci ithalatı yaptılar. 750 bin büyükbaş hayvan geldi. Bir anda piyasa alta geliyor. Ancak bu gelen büyük hayvan büyük firmalara gidiyor. Onların karı artıyor. Ancak küçük üreticinin bu sefer elindeki mal bir anda değersizleşiyor, para kazanamıyor. Bu sefer o parayı esasen adam gitmiş bankadan kredi çekmiş, faiz işliyor. Bir borç sarmalı içinde batağa yanlışsız sürükleniyor.
ESNAFIN BORÇLARININ FAİZİ SİLİNECEK
İster çiftçilik, ister hayvancılık yapan olsun; kimin ne borcu varsa iktidar olduktan sonra üç ay içinde o borçların faizlerini bir defaya mahsus sileceğiz. Ana parayı böleceğiz ve diyeceğiz ki ‘Herkes bir kendine gelsin.’ Bağ-Kur yapılandırması yapılması gerekiyor, yapılmıyor. Bağ-Kur’un da faizlerinin affedilip, ana paranın yapılandırılıp sizin elinize ‘Borcu yoktur. Parası yapılandırılmıştır’ kaydının verilmesi lazım. Senin o parayla gidip düşük faizli hayvancılık kredisi kullanabilmen lazım. Bu olmadan olmuyor. Şu anda Bağ-Kur borcu olmuş 500 bin lira, 1 milyon lira. O denli olunca bankanın kapısı kapalı. Bankanın kapısı kapalı oldu mu ki banka o ‘Bağ-Kur borcu yoktur’ yazısını alıp hayvancılık kredisi kullandıracak. Bu sefer yüksek faizli kredilere gidiyor millet. Ya kredi kartından çekiyor ya nakit avans çekiyor bankadan. Onun da faizi bileşik yıllık yüzde 94. Yüzde 94 faiz kullanan birinin değil hayvancılık, kuyumculuk yapsa ayakta kalması mümkün değil. O yüzden bir defa bu borç batağından sizi kurtarmak lazım.
AMERİKA’DA AYNI BUZAĞI 7 BİN 500 LİRA TÜRKİYE’DE 50 BİN LİRA
İkincisi büyük ölçülerde hayvan ithalatı burada artık şöyle bir sonuç doğurdu: İflas eden beşerler olunca, bu işi yapan kişi sayısı azalınca, yerli hayvan sayısı azalınca, en son iş dönüyor dolaşıyor; ‘Buzağı yok.’ Dün duydum, inanamadım: Tıpkı buzağı Amerika’da 150 dolar. Yani bugünkü parayla 7 bin 500 liraya buzağı var. Türkiye’de 50 bin liraya kadar çıktığı oluyor tıpkı buzağının. Birisi 7 bin 500 liradan, birisi 50 bin liradan alıp büyütüyor. Bu iş de olmuyor.
ÇÖZÜM İKTİDARI DEĞİŞTİRMEK
‘Çözüm yok’ değil. Sorunu çözmeyen iktidarı değiştirsek çözenler gelse? Belediye liderinden mutlu değilsin. Naif Bey üzere belediye lideri gelse, bizim bu türlü işi bilen arkadaşlarımız gelseler, iktidar olsalar. Yurtdışından 750 bin büyükbaş hayvan getirip de üç-beş büyük et firmasını güçlü etmek yerine buradaki insanlara dayanak vermek, yerli sürüyü-ırkı güçlendirmek, sizi güçlendirmek lazım. Bu bahislerde işi bilenler, bizim üzere paçası pak değil de Sencer Bey üzere paçasında sizin üzere buraların kiri olan adamlar bu işi çözebilir. Biz bu meseleleri YENİ Parti’nin programında olduğu halde seçim vaktinde büyük bir kampanya olarak tartışmaya açacağız. İnşallah rekabet hayvancılığın, çiftçinin problemlerini çözmek üzerinden yürüsün. Yapay hengameler çıkarıyorlar. Tartışmalarla iktidar çabasını öbür yere sıkıştırıyorlar. Ülkenin gerçek problemleri üzerinden gerçek işler olsun. Büyük memleket sıkıntılarında esasen biz duracağımız yeri biliyoruz, kararımız da çok net. Onlar yürür ancak temel biz nerede bir badire varsa oraya gidip dinlemeyi, ona tahlil önermeyi, tartıştırmayı değerli bir problem olarak görüyoruz.”
“ŞİMDİ ÖNÜMÜZE BAKIYORUZ”
Bir vatandaşın mutlak butlan kararı sonrasında Kemal Kılıçdaroğlu’nun genel başkanlığı kabul etmesini eleştirmesi üzerine YENİ Parti lideri Özel, şunları söyledi:
“Biz de çok üzüldük, kızdık. O işleri arkada bıraktık, önümüze bakıyoruz. Biz bu işleri nasıl çözeceğiz ona uğraşıyoruz. Bırakalım, oldu geçti. Biz tekrar işimize bakalım. Sizin problemleri konuşalım. Üsküdar deyince ben de sinirleniyorum, o sopayı elime alasım var vallahi.”
ÇERÇEVE YASA SORUSUNU YANITSIZ BIRAKTI
Özel, Çerçeve Yasa ile ilgili soruları yanıtsız bırakarak münasebetini şöyle açıkladı:
“Çerçeve Yasa’da ben evet oyu kullandım. Bütün parti idaresi evet oyu kullandı. Kaygısı olan arkadaşlar kendi tercihlerine nazaran oy kullandılar. Çerçeve Yasa’yı her gün, her gece sekiz tane televizyon kanalı konuşuyor. Meclis’te de konuşuluyor, tekrar konuşulur. Fakat bugün hayvan pazarında ben Çerçeve Yasa konuşursam yarın küpeyi yazmayacak gazete onu müellif. Bugün akşam, yarın hayvancının sorunu konuşulsun diye gelmişim. Yoksa Çerçeve Yasa’yı her yerde konuşuyoruz biz. Fakat bu kadar meseleleri var insanların, adam diyor ki ‘Yedi tane buzağımı kestiler’, öbürü diyor ki ‘Bu küpeden bu kadar ceza aldım.’ Öbürü diyor ‘Bağ-Kur’dan emekli olamıyorum, yedi yılım var.’ Onları lisana getirmeye gelmişim.”
HAYVAN ÜRETİCİLERİYLE BULUŞTU
Özel, pazar ziyaretinin akabinde hayvan üreticileriyle bir otelde bir araya geldi. “Ürettikçe Güçlenen Türkiye” başlığıyla düzenlenen toplantı basına kapalı olarak devam ediyor. Toplantıda Özel’e; İzmir Milletvekili Ümit Özlale, Sencer Solakoğlu ve Onur Uludaşdemir eşlik ediyor.