M. Emre ÖZTÜRK
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos’ta mzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması bölgede büyük bir yankı uyandırdı. Mutabakatın zamanlamasını ve içinde barındırdığı temel riskleri Mavi Vatan’ın isim babası Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz SÖZCÜ’ye kıymetlendirdi. Gürdeniz, mutabakatın içeriğine dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayarak şunları kaydetti: “Asıl kıymetlendirilmesi gereken konu, bu ittifakın hangi somut tehditlere karşı kullanılacağı, kriz anında karar sistemlerinin nasıl işleyeceği ve tarafların çatışmalara nasıl dahil olacağıdır”
‘ABD İÇİN CAN SİMİDİ OLABİLİR’
“Mekke Anlaşması, ABD’nin bölgedeki ağır askeri ve siyasi yükünü Türkiye ve Pakistan’a aktarmaya yönelik acil bir can simidi talebi olarak okunabilir. Başka taraftan, bölgede Şii eksenine karşı yeni bir Sünni eksen oluşturma teşebbüsü olarak da kıymetlendirilebilir. Muahedede yer alan ‘birine akın hepsine saldırıdır’ prensibi, İran’ın batı, güney ve doğusunda yeni bir güvenlik mimarisi oluşturuyor.
İRANLA İLİŞKİLER RİSKE GİREBİLİR
Türkiye yeni süreçte İran’la yüzyıllardır koruduğu dengeyi riske atabilir, Pakistan-Hindistan çatışmasına yahut bir Husi saldırısı üzerinden Yemen savaşına çekilebilir; Hürmüz’de ve Bab el-Mendeb’de Türk deniz ticaretinin risk profili değişebilir. Türkiye, istemeden İsrail’in İran’ı çevreleme stratejisine hizmet eden bir pozisyona sürüklenebilir.”
Cem Gürdeniz
İstemediğimiz bir çatışmaya çekilebiliriz
– Yunanistan, GKRY ve İsrail blokunun Doğu Akdeniz ve Ege’de her geçen gün artan atılımları devam ederken, Türkiye’nin birincil jeopolitik çekim alanı elbet Mavi Vatan, KKTC ve Akdeniz’dir.
– Türkiye’nin stratejik dikkatini, jeopolitik uğraş alanlarından uzaklaştırabilecek yeni yükümlülüklerin son derece dikkatli kıymetlendirilmesi gerekir.
– Sahte bayrak ve kışkırtmalar çağında bu ittifakın karşılaşacağı riskler de göz ardı edilmemelidir.
– “Birine atak hepsine saldırıdır” kararı üzerinden Türkiye’yi kendi tercih etmediği bir krizin yahut savaşın içine çekebilir.
İran: Yalnızca kendimize güvenmenin vaktidir
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na birinci tepki İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi X hesabından yaptığı paylaşımda İran Silahlı Kuvvetleri’nin “dünyanın en değerli ordusu karşısında” hazırlığını ve yeteneğini ortaya koyduğunu belirterek şu sözleri kullandı: “Müslümanlar bir arada durduğunda, berbat niyetli dış güçlerin getireceği her türlü zorluğun üstesinden gelebiliriz. Artık yalnızca kendimize güvenmenin ve gerçek kardeşliği kucaklamanın vaktidir.”
Suudi Arabistan’da bayraklı kutlamalar
Suudi Arabistan’ın çeşitli kentlerindeki simge yapılar ve kuleler, üç ülke arasında imzalanan “Mekke Ortak Savunma Anlaşması” vesilesiyle Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan bayraklarının renkleriyle aydınlatıldı. Bu görsel şovun Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasındaki esaslı tarihi bağları ve güçlü bağları simgelediği, üç ülkenin ortak stratejik çıkarlarına ve yakın savunma işbirliğine vurgu yaptığı belirtildi.