İstanbul’un en kıymetli tarihi ve turistik noktalarından İstiklal Caddesi’ndeki Çiçek Pasajı, bu sefer mimari görünümüyle gündeme geldi. Yaklaşık 150 yıllık tarihi yapının girişinde açılan dondurmacı ve büfenin kullandığı renkli tabela, afiş ve panoların binanın ön cephesini büyük ölçüde kapatması, sosyal medyada tartışmalara sebep oldu.
1876 yılında inşa edilen Çiçek Pasajı, geçmişte Beyoğlu’ndaki çiçekçilerin bir araya geldiği kıymetli merkezlerden biri olarak biliniyordu. Vakit içerisinde farklı bir kimliğe bürünen tarihi yapı, bilhassa 1950’lerin sonlarından itibaren meyhaneleriyle öne çıktı.
Üç katlı taş binanın gösterişli cephesi, süslemeleri ve hareketli mimari nizamıyla 19’uncu yüzyıl seçmeciliğinin dikkat çeken örnekleri arasında yer alıyor. Çiçek Pasajı, geçmişte Yahya Kemal, Faruk Nafiz Çamlıbel, Ercüment Ekrem Talu, Eşref Şefik, Edip Cansever, Tarık Buğra ve Sait Faik üzere Türk edebiyatının değerli isimlerinin de uğrak noktaları arasında bulunuyordu.
‘Tarihi dokuyla uyumlu reklamlar olmalı’
Tarihi yapının girişindeki reklam uygulamalarına reaksiyon gösteren vatandaşlar, tabelaların binanın mimari görünümünü geri plana ittiğini savundu.
Yusuf Daşdemir, tarihi yapıların korunması gerektiğini belirterek, reklam panolarında kullanılan renklerin binanın mimari estetiğini örttüğünü söyledi. Serdilan Berta ise Çiçek Pasajı’nın dış cephesindeki reklamların İstiklal Caddesi’nin tarihi kimliğiyle uyuşmadığını tabir etti.
Vural Bıyık da sadece Çiçek Pasajı’nın değil, İstiklal Caddesi genelindeki reklam uygulamalarının tarihi dokuya uygun hale getirilmesi gerektiğini lisana getirdi.
‘Cephenin ana ögeleri kapatılmamalı’
Tarihçi İlknur Bektaş, tarihi yapıların korunmasının sadece binanın fizikî olarak ayakta tutulmasından ibaret olmadığını belirtti. Çiçek Pasajı’nın cephe mimarisinin reklam ve eser görselleriyle kapatılmasının yapının estetik bütünlüğünü bozduğunu tabir eden Bektaş, tabela ve panoların daha sade hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
Bektaş, tarihi yapının sütunları, kabartmaları, taş işlemeleri ve öteki mimari detaylarının görünür olması gerektiğine dikkat çekerek, asıl maksatlarının bu bedelleri gelecek kuşaklara aktarmak olduğunu vurguladı.
‘Tarihi yapılar reklam yüzeyi değil’
Çiçek Pasajı’nın sırf bir bina değil, İstiklal Caddesi’nin ve İstanbul’un ortak hafızasının kesimi olduğunu belirten Bektaş, tarihi yapıların ticari reklam alanına dönüştürülmemesi gerektiğini söyledi.
Bektaş, yapının kemerleri, sütunları, kullanılan materyaller, bezemeleri ve cephe ritminin korunmasının değerine dikkat çekerek, büyük eser görselleri ve farklı reklam panolarının tarihi cephenin önüne geçmesinin “görüntü kirliliği” oluşturduğunu tabir etti.
Tarihçi Bektaş, reklamların ticari maksadına ulaşabildiğini lakin bu durumun kentin tarihi kimliğini geri plana ittiğini belirterek, “Şehir kendinden uzaklaşıyor” değerlendirmesinde bulundu.
‘Şehir hepimize ait’
İstiklal Caddesi’ndeki tarihi yapıların korunmasında ilgili kurumlara da sorumluluk düştüğünü belirten Bektaş, Beyoğlu Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve ilgili muhafaza heyetlerinin mevcut uygulamaları tekrar değerlendirmesi gerektiğini söyledi.
Bektaş, dünyanın kıymetli tarihi caddelerinde mağazalar değişse bile caddenin mimari kimliğinin korunduğunu hatırlatarak İstiklal Caddesi’nin de tıpkı anlayışla ele alınması gerektiğini vurguladı.
Tarihi yapıların ve kentsel görünümün sadece kurumların değil, vatandaşların da ortak sorumluluğunda olduğunu belirten Bektaş, “Şehir hepimize ait” diyerek tarihi dokunun korunması davetinde bulundu.