Ticaret Bakanlığı’nın hayata geçirdiği yeni yönetmelikle 1 Ağustos 2026 prestijiyle e-ticaret, sosyal medya, dijital reklamcılık ve yapay zekâ uygulamalarında kurallar büsbütün değişiyor. Düzmece yorumlardan bindirimli indirimlere kadar pek çok alanda tüketiciyi koruyacak adımlar atılıyor.
Yayımlanan yeni düzenleme; dijital reklamlar, influencer iş birlikleri, tüketici değerlendirmeleri ve çevresel beyanlara yönelik önemli yükümlülükler getiriyor. Birinci kere “çevresel beyan”, “sosyal medya etkileyicisi” ve “tüketici değerlendirmesi” kavramlarının tüzel tariflerinin yapıldığı yönetmelikte öne çıkan başlıklar şöyle:
10 GÜNLÜK “EN DÜŞÜK FİYAT” ESASI
Sabah’ın yayınladığı habere nazaran yeni kuralda, indirimli eserlerde kampanya öncesi fiyat hesaplanırken son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat temel alınacak. Böylelikle indirim öncesi fiyatı şişirip akabinde “büyük indirim” yapılmış üzere gösteren aldatıcı satış siyasetlerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
SAHTE YORUM VE MANİPÜLASYONA GEÇİT YOK
E-ticaret platformlarında satın alma kararlarını etkileyen yorum ve puanlama sistemleri kontrol altına alınıyor. Şirketler, yayımlanan değerlendirmelerin gerçek bir alışveriş tecrübesine dayandığını doğrulayan sistemler kurmak zorunda olacak. Düzmece yorumların yanı sıra yorumların seçilerek yahut sıralamasıyla oynanarak tüketicinin yanıltılması engellenecek.
INFLUENCER KURALLARI SERTLEŞİYOR
Daha evvel kılavuzlarla yürütülen sosyal medya reklamcılığı unsurları direkt yönetmelik kapsamına alındı. Sosyal medya etkileyicilerinin (influencer) aldıkları iş birliklerini açıkça belirtmesi mecburî olacak; örtülü ve saklı reklama yönelik yaptırımlar artırılacak.
YAPAY ZEKÂ İLE HAZIRLANAN REKLAMLAR MERCEK ALTINDA
Reklamlarda giderek daha fazla kullanılan yapay zekâ teknolojileri de kontrole tabi tutulacak. Yapay zekâ ile üretilen görsel, ses ve görüntülerin tüketiciyi aldatıcı ya da gerçek dışı algı oluşturacak nitelikte olmaması koşulu getirildi.
“ÇEVRE DOSTU” İDDİALARINA BİLİMSEL KANIT ŞARTI
İşletmelerin eserlerinde kullandığı “karbon nötr”, “doğaya ziyan vermez”, “geri dönüştürülebilir” üzere çevresel beyanlar artık tezden ibaret kalamayacak. Bu çeşit sözlerin yeni, bilimsel ve doğrulanabilir datalarla ispatlanması gerekecek.
TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA KARŞILAŞTIRMALI REKLAM ESNEDİ
Düzenlemeyle destek edici besinlere yönelik mukayeseli reklam yasağı kaldırıldı. Lakin bu eserlerin reklamlarında dürüst rekabet prensiplerine uyulması, sözlerin objektif ve ispatlanabilir bilgilere dayanması zaruriliği devam ediyor.