Ankara’da 7-8 Temmuz’da gerçekleştirilecek NATO Zirvesi öncesinde gazetecilere yönelik gözaltı süreçlerinin akabinde basın meslek örgütlerinden tepki geldi.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD), DİSK Basın-İş ve Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), T24 Dış Politika Editörü Buse Söğütlü ile Odatv Editörü Ceren Erdoğdu’nun gözaltına alınmasına reaksiyon gösterdi.
Yapılan açıklamalar şöyle:
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti:
“Ülke gündemini basın ve kanıyı söz özgürlüğüne yapılan müdahalelerin belirlediği bir günü daha yaşıyoruz. NATO Zirvesi öncesinde meslektaşlarımız #T24 Dış Politika Editörü Buse Söğütlü ile #Oda TV Editörü Ceren Erdoğdu’nun gözaltına alınmasını dertle karşılıyoruz. Gazetecilerin mesleksel faaliyetleri sebebiyle gözaltına alınmaları sadece iki gazetecinin kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına yönelik bir müdahale değildir. Bu uygulama tıpkı vakitte toplumun haber alma hakkını, basın ve kanıyı tabir özgürlüğünü de gaye almaktadır. Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi, gazeteciliğin temel gayesini halkın gerçekleri öğrenme hakkına hizmet etmek olarak tanımlamaktadır. Bildirgeye nazaran gazeteci; gerçeği araştırmak, doğrulamak, kamu faydasını gözetmek, halkın bilgi edinme hakkını savunmak ve misyonunu hiçbir baskı altında kalmadan yerine getirmekle yükümlüdür.
Anayasanın 26. maddesi kanıyı açıklama ve yayma özgürlüğünü, 28. maddesi basın özgürlüğünü garanti altına almaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesi de tabir ve basın özgürlüğünü korumaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında basının demokratik toplumdaki kamusal kontrol fonksiyonu açık biçimde ortaya konulmuştur. Gazetecilerin mesleksel faaliyetleriyle kontaklı biçimde özgürlüklerinden mahrum bırakılmaları hukuk devleti prensibini zedeleyen ağır bir uygulamadır.
Ayrıca gözaltındaki meslektaşlarımızın avukatlarıyla görüştürülmemesi yönündeki bilgiler doğruysa, bu durum savunma hakkının ve adil yargılanma hakkının ihlali manasına gelmektedir. Gözaltı altındaki herkesin avukata erişim hakkı temel bir garantidir.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu olarak, T24 Dış Politika Editörü Buse Söğütlü ile Oda TV Editörü Ceren Erdoğdu’nun avukatlarıyla görüştürülmesini, tüm haklarının eksiksiz biçimde teminat altına alınmasını, haklarındaki gözaltı süreçlerine son verilmesini ve bir an evvel özgür bırakılmalarını talep ediyoruz.
Gazetecilerin kamu faydası için yürüttükleri haber ve yorum faaliyetleri sebebiyle baskı altına alınmaları, gözaltı tehdidiyle susturulmaya çalışılmaları kabul edilemez. #Gazeteciliksuçdeğildir. Yetkilileri, Anayasa’nın ve Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi’nin ortaya koyduğu prensiplere uygun davranmaya; basın ve kanıyı söz özgürlüğünü engellemekten vazgeçmeye çağırıyoruz.”
Çağdaş Gazeteciler Derneği:
NATO Zirvesi öncesi yapılan gözaltı ve tutuklamalarda meslektaşlarımız da gayede olmaya devam ediyor. Tepeyi haberleştiren, haberleştirmeyi düşünen, hatta tepeyle ilgili haber yapma planı dahi bulunmayan meslektaşlarımız gözaltına alınıyor, tutuklanıyor.
Son olarak T24 Dış Haberler Editörü Buse Söğütlü ve ODA TV Oda TV editörü Ceren Erdoğdu’nun gözaltına alındığı haberini üzülerek aldık. Çeşitli örgütsel üyelik savları ile gazeteciliğin kriminalleştirilmesi de tehlikeli bir adımdır. Gazeteciliği gaye alan tüm bu adımlardan vazgeçilmeli ve meslektaşlarımız hür bırakılmalıdır
Öte yandan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun NATO Zirvesi ile ilgili son açıklaması da tepe ile ilgili uygulamaların geldiği akıl dışı evreyi açıkça ortaya koymaktadır. Kurul’un açıklamasındaki “Tüm yayın akışlarının İzleme ve Değerlendirme Uzmanlarımızca tepenin ehemmiyetine uygun bir titizlikle takip edilmekte olduğunu kıymetle hatırlatıyoruz” cümlesi gazetecilere ve yayın kuruluşlarına apaçık bir tehdittir. RTÜK’ün vazifesi NATO komiserliği değildir.
Unutulmamalıdır ki NATO’ya karşı olmak, NATO’yu protesto etmek kabahat olmadığı gibi NATO Zirvesi ile ilgili haber yapmak da hata değildir, olmayacaktır.
DİSK Basın-İş:
Ankara’da 7-8 Temmuz’da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde gerçekleştirilen operasyonlarda gazetecilerin gözaltına alınmasını kınıyoruz.
T24 dış haberler editörü Buse Söğütlü ve Odatv editörü Ceren Erdoğdu’nun da aralarında bulunduğu gazetecilere yönelik bu uygulamalar, basın ve tabir özgürlüğüne açık bir müdahaledir.
Halkın haber alma hakkını savunan gazetecilerin susturulmaya çalışılması demokratik toplum unsurlarıyla uyuşmaz. Gazetecilik cürüm değildir. Gözaltına alınan gazeteciler derhal özgür bırakılmalıdır.
Türkiye Gazeteciler Sendikası:
Bu sabah, NATO Zirvesi kapsamında yürütüldüğü iddia edilen operasyonlarda T24 Dış Haberler Editörü Buse Söğütlü ve Odatv Editörü Ceren Erdoğdu, meskenlerinden gözaltına alındı.
Meslektaşlarımızın hangi münasebetle gözaltına alındığı kamuoyuna derhal açıklanmalıdır.
Gazetecilik faaliyeti cürüm değildir. Hukuka alışılmamış uygulamalara son verilmeli, Söğütlü ve Erdoğdu derhal hür bırakılmalıdır.
Siyasilerden de reaksiyon geldi:
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı etiketleyen Kemal Kılıçdaroğlu:
“Gazetecilerin, akademisyenlerin, avukatların ve sivil toplumun üzerinden elinizi çekin!
NATO Zirvesi münasebet gösterilerek T24 ve Odatv muhabirleri, akademisyenler, avukatlar ve sivil toplum temsilcilerinin gözaltına alınmasını kabul etmiyoruz.
Şiddet içermeyen demokratik protesto hakkının engellenmesi kabul edilemez. Keyfî gözaltılar, toplantı ve şov hakkını açıkça tehdit etmektedir.
Dünya önderlerinin katıldığı milletlerarası tepelerde protestolar, demokratik hayatın olağan bir kesimidir.
Bir ülkenin prestijine ziyan veren, protestoların varlığı değil; demokratik protesto hakkının engellenmesidir.
Basın özgürlüğü bir ayrıcalık değil, demokratik hukuk devletinin vazgeçilmez kaidesidir. Tarafsız basının sustuğu yerde millet gerçeği duyamaz; gerçeğin sustuğu yerde ise demokrasi yaşayamaz.”