Komedyen Deniz Göktaş’ın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hakaret ettiği ve dini pahaları aşağıladığı teziyle tutuklanması, milletlerarası basında geniş yankı uyandırdı. ABD, İngiltere, Almanya, İsrail ve Balkan ülkeleri başta olmak üzere çok sayıda yabancı medya kuruluşu, haberi öne çıkan gelişmeler arasında verirken, yayınlarında Göktaş’ın savunmasına, yürütülen hukuksal sürece ve Türkiye’de tabir özgürlüğüne ait değerlendirmelere yer verdi.
ABD MEDYASI: TÜRKİYE’DE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ GİDEREK DARALIYOR
ABD merkezli ABC News, “Komedyen Deniz Göktaş, Erdoğan’a hakaret suçlamasıyla yargılanmak üzere tutuklandı” başlıklı haberinde, Göktaş’ın stand-up gösterisinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan “diktatör” olarak kelam ettiği gerekçesiyle hakkında soruşturma başlatıldığını ve yargılanmak üzere tutuklandığını aktardı. Haberde, Göktaş’ın savcılık tabirinde dini bedelleri aşağılamak ya da Cumhurbaşkanı’na hakaret etmek üzere bir gayesi bulunmadığını, gösterisinin hiciv niteliğinde olduğunu söylediği belirtildi. Yayın kuruluşu ayrıyeten, eleştirmenlerin Türkiye’de söz özgürlüğü alanının giderek daraldığı yönündeki görüşlerine yer verirken, hükümetin ise yargının bağımsız olduğu yönündeki açıklamalarını aktardı.
ABC News ayrıyeten, şu sözleri kullandı:
” Türkiye’de Cumhurbaşkanı’na hakaret kabahat sayılıyor ve bu kabahat dört yıla kadar mahpus cezasıyla cezalandırılabiliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 yılı aşkın müddettir misyonda bulunduğu Türkiye’de eleştirmenler, söz özgürlüğü alanının giderek daraldığını, gazeteciler ile hükümeti eleştiren şahısların sık sık soruşturma, gözaltı ve davalarla karşı karşıya kaldığını savunuyor. Erdoğan’ın kıymetli siyasi rakiplerinden İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun geçen yıl mart ayından bu yana yolsuzluk suçlamasıyla tutuklu yargılandığı, ana muhalefet partisinden yüzlerce belediye başkanı ve yöneticinin de emsal suçlamalarla yargılandığı belirtilirken, muhalefet önderinin mahkeme kararıyla misyondan alınması eleştirmenler tarafından seçimler öncesinde muhalefeti etkisizleştirme teşebbüsü olarak bedellendiriliyor. Erdoğan hükümeti ise yargının bağımsız olduğunu ve mahkemelerin siyasi baskıdan uzak biçimde karar verdiğini savunuyor.”
İNGİLİZ BASININDAN İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ VURGUSU
İngiltere merkezli BBC yayın kuruluşu, “Türkiye’de Erdoğan ve İslam hakkındaki esprileri sebebiyle stand-up komedyeni tutuklandı” başlıklı haberinde, Göktaş’ın YouTube’da milyonlarca defa izlenen gösterisi sebebiyle İstanbul Havalimanı’nda gözaltına alındıktan sonra tutuklandığını yazdı. Haberde, savcılığın görüntü hakkında 185 şikayet aldığını, Göktaş’ın ise tabirinde hakaret kastı bulunmadığını ve gösterisinin hiciv niteliği taşıdığını söylediği aktarıldı. BBC ayrıyeten, İnsan Hakları İzleme Örgütü ile Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nin (MLSA) açıklamalarına yer vererek, olayın söz özgürlüğü tartışmalarını yine gündeme taşıdığı değerlendirmesini paylaştı.
İSRAİL MEDYASINDA DA YER BULDU
İsrail merkezli Ynet, “Erdoğan ve İslam’a hakaret ettiği teziyle Türk komedyen tutuklandı” başlıklı haberinde, Göktaş’ın Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı “diktatör” olarak nitelendirdiği ve Kur’an-ı Kerim hakkında yaptığı espriler sebebiyle tutuklandığını belirtti. Haberde, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Cumhurbaşkanı’na hakaret ve dini pahaları alenen aşağılama suçlamalarıyla soruşturma yürüttüğü, sosyal medyada paylaşılan kimi manzaralara erişim manisi getirildiği söz edildi.
Ynet ayrıyeten, şu sözleri kaydetti:
“Tutuklama, Türkiye’de tabir özgürlüğü ve Cumhurbaşkanı’na hakaret yasasının uygulanmasına ait tartışmaları yine gündeme getirirken, eleştirmenler son periyotta muhalif siyasetçi, gazeteci ve sanatkarlara yönelik soruşturma ve gözaltıların arttığını savunuyor. Bu yılın şubat ayında da İsrailli bir bayan, Türk bayrağına, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ve ‘Filistin Devleti’ne hakaret ettiği kuşkusuyla İstanbul’da gözaltına alınmış ve yaklaşık iki hafta tutuklu kalmıştı.”
DEUTSCHE WELLE, NATO ZİRVESİ ÖNCESİ TUTUKLAMALARIN HATIRLATRI
Almanya merkezli Deutsche Welle, Göktaş’ın gözaltına alınması ve tutuklanmasının, milyonlarca sefer izlenen stand-up gösterisinin akabinde gerçekleştiğini aktardı. Haberde, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın görüntü hakkında yapılan şikayetler üzerine soruşturma başlattığı belirtilirken, ABD Uluslararası Din Özgürlüğü Komisyonu’nun (USCIRF) Türkiye’deki dini pahalara hakaret suçlamalarına ait değerlendirmelerine de şu biçimde yer verildi:
“Türkiye’de dini bedellere hakaret suçlamasıyla yürütülen soruşturmaların milletlerarası insan hakları yükümlülükleriyle bağdaşmadığını savunarak, bu kararın dini eleştiren yahut farklı inançlarını açıklayan şahısları maksat almak için giderek daha sık kullanıldığı değerlendirmesinde bulundu. Öte yandan, Türkiye gelecek hafta Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde güvenlik tedbirlerini artırmış durumda.”
BALKAN INSIGHT: “GÖSTERİSİNİN HİCİV NİTELİĞİNDE OLDUĞUNU SAVUNDU”
Balkan Araştırmacı Gazetecilik Ağı’nın (BIRN) yayın organı Balkan Insight, “Popüler Türk komedyen, Cumhurbaşkanı’na ve İslam’a hakaret ettiği savıyla tutuklandı” başlıklı haberinde, Göktaş’ın suçlamaları reddettiğini ve gösterisinin hiciv niteliğinde olduğunu savunduğunu aktardı. Haberde, tutuklamanın Türkiye’de söz özgürlüğüne ait tartışmaların sürdüğü bir devirde gerçekleştiği değerlendirmesi yapıldı.
BLOOMBERG: “MİLYONLARCA KEZ İZLENEN GÖSTERİ SORUŞTURMANIN KONUSU OLDU”
ABD merkezli Bloomberg, Göktaş’ın yurt dışından dönüşünde İstanbul Havalimanı’nda gözaltına alındığını ve çıkarıldığı mahkemece tutuklandığını yazdı. Haberde, soruşturmanın YouTube’da yayımlanan ve milyonlarca sefer izlenen “Ölü Deniz” isimli stand-up gösterisine dayandığı belirtilirken, Göktaş’ın savcılık sözünde hakaret kastı taşımadığını söylediği aktarıldı. Bloomberg, olayı Türkiye’de tabir özgürlüğünün hudutlarına ait tartışmalar bağlamında kıymetlendirdi.
UKRAYNA BASINI DA HABERLEŞTİRDİ
Ukrayna basınında yer alan haberde ise Göktaş’ın, Kur’an-ı Kerim ve Cumhurbaşkanı Erdoğan hakkındaki esprileri sebebiyle hakkında soruşturma başlatıldığı ve tutuklandığı aktarıldı. Haberde, şovun milyonlarca sefer izlendiği, savcılığın 185 şikayet üzerine soruşturma başlattığı ve Göktaş’ın suçlamaları reddettiği bilgilerine yer verildi.