Rize’nin Pazar ilçesinde yaşayan demirci ustası Tanju Topatar, atölyesinde ortaya çıkan metal artıklarını ve sanayi esnafından topladığı hurda kesimleri yaratıcı dokunuşlarla araç maketlerine dönüştürüyor.
Pazar Sanayi Sitesi’nde halatlı yük taşıma sistemleri üreten bir firmada 26 yıldır misyon yapan 43 yaşındaki Topatar, boş vakitlerinde helikopter, tır, kamyon, kepçe, ekskavatör, paletli dozer ve bisiklet üzere farklı araçların metal maketlerini hazırlıyor.
Hurda gereçlerden yaptığı bu özgün çalışmalar, atölyesini ziyaret edenlerin de büyük ilgisini çekiyor.
HOBİSİ BİR EGZOZ PARÇASIYLA BAŞLADI
Mesleğinin teleferik sistemleri ve demir işleri üzerine olduğunu belirten Tanju Topatar, maket yapma serüveninin yaklaşık dört yıl evvel değişik bir tesadüfle başladığını anlattı. Topatar, “Bir müşterim otomobilin çift egzozunu getirdi, ‘Ortadan kesebilir misin?’ dedi. Kesip bir kesimini verdim, öteki kesimi bende kaldı. Tezgahın üzerine koydum, baktım bir ayağa benziyor. Ona ayak, piston kafası ekledim. Beşere benzeyen robot üzere bir şey yaptım, o denli başladım” dedi.
SANAYİDEN TOPLADIĞI HURDALARI DEĞERLENDİRİYOR
Maketlerinde kullandığı kesimleri endüstrideki motosiklet ve araba tamircilerinden temin ettiğini söz eden Topatar, kullanılmayan piston, zincir, supap, eksantrik ve eksantrik kayışı üzere kesimleri bir araya getirerek yeni eserler ortaya çıkardığını söyledi. Topatar, “Onlardan piston, zincir, supap, eksantrik ve eksantrik kayışı üzere hurda modülleri topluyorum. Sonra bunları yavaş yavaş birleştiriyorum. Bana ‘Ne yapıyorsun?’ diyorlar, ben de ‘Sanat yapıtı yapıyorum. diyorum.” tabirlerini kullandı.
HER MAKT İÇİN GÜNLERCE EMEK VERİYOR
Maket üretiminin sabır isteyen bir süreç olduğunu lisana getiren Topatar, çalışmalarını çoğunlukla mesai saatleri sonrasında sürdürdüğünü belirtti. Bir çocuk babası olan usta, birtakım maketleri tamamlamasının üç ila dört günü bulabildiğini söyledi.
Çevresinden olumlu geri dönüşler aldığını aktaran Topatar, vakit zaman gece aklına gelen bir fikri çabucak hayata geçirmek için atölyeye geçtiğini tabir etti.
Hurda kesimlerin kendisi için birer sanat materyali olduğunu vurgulayan Topatar, otomobil, motosiklet ve bisikletlerden çıkan kesimleri değerlendirdiğini belirterek, “Tamamen hurdadan topladıklarımı sanata dönüştürüyorum” diye konuştu.
EN BÜYÜK DESTEKÇİSİ EŞİ
Eşinin de üretim sürecinde kendisini desteklediğini anlatan Topatar, “En büyük destekçim eşim. O da ahşaptan ufak tefek şeyler yapıyor, bu stil işlerle ilgileniyor.” dedi.
YAKLAŞIK 50 MAKETTEN 30’UNU SATTI
Bugüne kadar yaklaşık 50 maket ürettiğini, bunların 30’unu sattığını söyleyen Topatar, bireye özel siparişler de aldığını söz etti.
Topatar, “İsteyen çok oluyor. Fotoğraf getiriyorlar, ‘Bana bir tır yapar mısın, bana bir kepçe yapar mısın?’ diyorlar. Fotoğrafına bakarak yapıyorum” diye konuştu. Sanayi esnafının artık bu hobisine alıştığını belirten Topatar, gereksinim duyduğu modülleri temin etmekte zorluk yaşamadığını söyledi. Topatar, “Dükkanlarına gittiğim vakit, ‘Yine hurda kesim almaya geldi.’ diyorlar. Yedek modül konusunda düşüncem yok. Artık alıştılar, ‘Tanju usta hurdalık şurada, kafana nazaran ne istiyorsan al.’ diyorlar” ifadelerini kullandı.
SIRADAKİ PROJESİ F-16 MAKETİ
Yeni çalışmasının F-16 savaş uçağı maketi olduğunu belirten Topatar, bu fikrin de bozulan bir matkabın kesiminden doğduğunu anlattı. Topatar, “Matkabım arıza yaptı, dik koyunca arka tutamağının F-16’nın kuyruk kısmına benzediğini fark ettim. ‘Buna kanat ekleyeyim, motorun ısıtma bujilerinden füze yapayım, ön tarafına da tornada sivri bir kesim ekleyeyeyim.’ dedim. O biçimde ortaya çıktı, şimdi onu yapıyorum” dedi.
HER HURDA PARÇADA YENİ BİR FİKİR GÖRÜYOR
Karşılaştığı çabucak her metal parçayı farklı bir çalışmaya dönüştürmeye çalıştığını söyleyen Topatar, elindeki materyalleri çöpe atmak yerine değerlendirmeyi tercih ettiğini lisana getirdi.Topatar, “Kendimde ufak bir yetenek olduğunu düşünüyorum. Kolay kolay hurdaya ya da çöpe bir şey atmam. Konutta beyaz eşya ya da küçük konut aletleri bozulsa bile onlardan da bir şey yapmaya çalışırım” dedi.