İşadamı Metin Güneş’in, Arjantin’deki hırsızlığa, 4 kişinin vefatına ait eksper raporuna ve Danıştay kararı geciktiği için devletin 28 milyar lira tahsil edemediğine ait haberlerle ilgili mahkemeye başvurduğu gün erişim mahzuru getirmesi, şaşkınlık yarattı.
SÖZCÜ Gazetesi avukatı Ersan Barkın, mahkemenin bu kararını pahalandıran bir yazı kaleme aldı. Yazı özetle şöyle:
“İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, SÖZCÜ Gazetesi’nin internet sitesinde, farklı günlerde yapılan dört farklı haber sebebiyle açılan “manevi tazminat” davasında, rastgele bir tahkikat yapmaksızın, şimdi yargılamanın başında verdiği ara kararla, haberlere erişimin engellenmesine karar verdi.
Haberlerden biri, Gebze’de 7 katlı apartmanın çökmesi ile metro inşaatının alakası üzerindeydi ve eksper raporuna dayanmaktaydı. Öbürleri ise, metro inşaatını yapan şirket tarafından alınan ihalelere ve şirketin yabancı ortağına ilişkindi. Bunların tamamı da açık kaynaklarla tespit edilebilecek somut bilgileri içeriyordu.
CEVAP BEKLEMEDEN
Mahkeme, 25.06.2026 tarihinde açılan davada, birebir gün, haberleri incelemeksizin, buna ait rastgele bir araştırma ve yazışma yapmaksızın, “hiçbir münasebet göstermeden”, dava dilekçesine verilecek karşılıkları dahi bekleme ihtiyacı duymadan, kelam konusu haberlere erişimin “tedbiren” engellenmesine karar verdi.
Oysa, Anayasa Mahkemesi, Sulh Ceza Hakimlikleri’ne neredeyse sınırsız biçimde verilen erişim manisi yetkisini, çelişmeli bir yargılama yapılamadığı, gecikilmeksizin ve süratlice bertaraf edilme gereksinimini ortaya koyamadan sonuca varıldığı, çatışan haklar (kişilik hakları-haber alma hakkı-basın hürriyeti) arasında adil bir istikrarın gözetilemediği gerekçesiyle iptal etmişti. (AYM, E.2020/76, K.2023/172, 11/10/2023)
ANAYASAYA AYKIRI
Yüksek Mahkeme’nin de kabul ettiği üzere, türel niteliği meçhul, müdafaa önlemi olarak kabulü imkanlı olmayan, bir tüzel incelemeden mahrum, bir ceza soruşturması bulunmamasına karşın haklarının ihlal edildiğini ileri sürenlerin talebi üzerine bu yönde karar verilebilmesi, hukuki güvenlik ve bellilik unsurlarına, tabir ve basın hürriyetine açıkça karşıttı.
SÖZCÜ Gazetesi’ne yönelik, erişimin tedbiren durdurulmasına karar verilmesi, AYM’nin iptal kararının nitelik ve sonuçlarının açıkça gözardı edilmesi manasına gelmektedir.
Aynı vakitte, AYM’nin iptal münasebetinde söz edildiği üzere, hukuk devleti(m.2), kanun önünde eşitlik(m.10) ve kanıyı açıklama ve yayma hürriyetinin(m.26) ihlalidir.
BASIN HÜRRİYETİ İHLALİ
Aynı madde, bir yayının lakin sonradan hakim onayı alınmak koşuluyla “Devletin iç ve dış güvenliğini, ülkesi ve milletiyle ayrılamaz bütünlüğünü tehdit etmesi”, “suç işlemeye ya da ayaklanma yahut isyana teşvik etmesi”, “Devlete ilişkin bâtın bilgilere ait bulunması” halinde önlenebileceğini söz etmektedir.
Erişimi engellenen haberlerin, bu kararda belirtilen ögeleri taşımadığı, tersine sayılan ögelere katkı sağladığı ortadadır.
Bu haliyle, bir basın organının kamusal sorumluluğu yeterince yaptığı bir haberin erişiminin, yargılama olmaksızın tedbiren önlenmesi, Anayasa’nın 28. Maddesindeki basın hürriyetinin de açıkça ihlalidir ve fiilen “sansür” sonucuna yol açmaktadır.