Türk Alman Jinekoloji Eğitim, Araştırma ve Hizmet Vakfı’nca (TAJEV) yaklaşık 20 yıldır yürütülen “Sadece Benim İçin” projesi bu kere Van’da hayata geçirildi. Bayanlara, KETEM iş birliğiyle taşınabilir araçlar kullanılarak Meme Kanseri Taramaları ile Serviks (Rahim Ağzı) Kanseri-HPV Taramaları olmak üzere iki temel alanda ücretsiz hizmet verildi.
‘HRT’nin alternatifi var mı?’
TAJEV Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mehmet Cihat Ünlü, bayan sıhhati açısından menopozun öne çıktığını belirterek, şöyle konuştu:
‘’Yaşam mühletinin 80 yaşına kadar uzadığı günümüzde Hormon Replasman Tedavisi (HRT) gerekli.
Ancak HRT kanser, felç, emboli, anevrizma yahut hipertansiyon hikayesi olan bayanlara önerilmez. Günümüzde bant ve jel formunda östrojen destekleri üzere çeşitli preparatlar mevcuttur.
Östrojen jelleri göğüs bölgesine ve yüze sürülmemelidir; zira göğüs kanseri riskini artırabilir.
Her 8 bayandan biri hayatı boyunca göğüs kanserine yakalanmaktadır. Yoğun tedaviler sonrası yumurtalık işlevleri durabilir ve erken menopoz görülebilir. Bu durumda önemli yakınmalar yaşayan bayanlara hormonsuz destekler önerilmektedir.
Bu ilaçlar, beyindeki ateş basmalarını tetikleyen reseptörleri bloke ederek tesir gösterir. Menopoz sürecinde hormon tedavisi almak istemeyen bayanlar da hormonsuz preparatlar kullanabilir. Östrojen, bedende kolajenin tutunmasını sağladığı için sağlıklı bayanlarda hormon desteği tavsiye edilmektedir.”
‘Menopoz öncesi bu tedbirleri alın’
Sempozyum Başkanlarından Prof. Dr. Yusuf Üstün, erken menopozu ve menopoz süreci öncesinde alınması gereken tedbirleri şöyle açıkladı: “Erken menopoz farklı kıymetlendirilmesi gereken bir durum. Bu bayanlara şayet rastgele bir mahzur durum yoksa kesinlikle hormon replasman tedavisini öneriyoruz. Bayanın menopoz devrinin normalleştirilmemesi gerekir; zira yaklaşık 30 yıl süren bu devirde yaşanan meseleleri en aza indirmek için erken devirde hormon replasmanı ve ömür şekli değişiklikleri büyük değer taşır. Obezite, sigara, hareketsizlik ve berbat beslenme üzere faktörlere karşı bayanların menopoz sürecine girmeden evvel tedbir alması gerekir. Ayrıyeten kalsiyum ve D vitamini üzere dayanaklar de değer arz etmektedir.”
‘Gebelikte şeker testi şart’
Gebelikte şeker testinin ileride bebekte diyabet görülmemesi için büyük değer taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Özlem Pata ise şöyle konuştu:
Aşı aksileri olduğu üzere, gebelikte şeker testine karşı çıkanlar da var. Meğer test sırasında kullanılan glikoz ölçüsü bir bardak limonatadaki kadar kolaydır. Buna karşın kimi şahıslar anne adaylarının zehirlendiğini tez ediyor. Sosyal medyada konuşan herkes, söylediklerinin sorumluluğunu almalı; türel yaptırımlar gereklidir.
Türkiye genelinde diyabet hastalarının sayısı hayli fazladır. Biz Asya kökenli bir toplum olarak Ortadoğu mutfağıyla besleniyoruz. Ailede birinci derece diyabet olayları varsa yahut hamilede insülin direnci bulunuyorsa, gebeliğin birinci 8–10. haftasında şeker testi yapılması gerekir. Birden fazla risk faktörünü tıpkı anda taşıyan bir toplum olduğumuz için, anne karnındaki bebeğin diyabet riskini önlemek ismine gebelikte şeker testi büyük kıymet taşır. Bu denli kritik bir hususta sosyal medyada bilinçsizce yapılan açıklamalar riski artırmaktadır. Bu sebeple yanlış yönlendirmelerde bulunanlara karşı tüzel süreçlerin işletilmesi gerektiğine inanıyorum.
‘Sosyal medya denetlenmeli’
Prof. Dr. Fırat Ortaç da, sosyal medyadaki yanlışlı bilgilerin devlet tarafından denetlenmesi gerektiğini vurguladı. Bir televizyon kanalında uygunsuz bir durum olduğunda ceza verilebiliyorsa, sıhhat siyasetleriyle ilgili içeriklerde de Sağlık Bakanlığı bünyesinde kurulacak özel bir departmanın bu kontrolü yapmasının kural olduğunu belirtti.
Hükümetin en azından çocukları 15 yaşına kadar eksiksiz aşılamasının toplum sıhhati açısından hayati bir gereklilik olduğunu vurguladı.
‘Aşı aykırılığı halk sıhhatini tehdit ediyor’
Aşı zıtlığı konusunda fikirlerini paylaşan Prof. Dr. Faruk Köse ise şunları söyledi:
“HPV, çocukluk çağı aşıları ve hamilelerin aşılanması dahil tüm aşılarla ilgili dikkat cazibeli aykırı telaffuzlar sosyal medyada sıkça karşımıza çıkıyor.
HPV aşıları başta olmak üzere tüm aşılarla ilgili “alüminyum zararlıdır” tezi öne sürülüyor. Meğer bir aşıda bulunan alüminyum ölçüsü sırf 0,5 miligramdır; günlük hayatta alınan alüminyum bunun kat kat fazlasıdır ve ziyanlı değildir.
Dünya Sağlık Örgütü, Amerikan Hastalık Kontrol Merkezi ve Uluslararası Jinekoloji-Obstetrik Federasyonu üzere kuruluşların bilgileri, aşıların 25 yılı aşkın kullanımında önemli bir yan tesir göstermediğini ortaya koymaktadır. Dünya genelinde sıhhat alanında birbirine bağlı 192 ülke bulunuyor. Bunların 180’i HPV aşısını ulusal programına almış ve halkına fiyatsız olarak uyguluyor. Etrafımızdaki Müslüman ülkeler arasında ise Türkiye ve Cezayir dışında bu programı uygulamayan ülke kalmadı. Suudi Arabistan ve Katar dahil birçok ülke HPV aşısını ulusal programına dahil etmiştir.”
ÜCRETSİZ HALK SEMİNERİ
Van Valiliği, İl Sağlık Müdürlüğü ve Van Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle hayata geçirilen proje kapsamında gerçekleştirilen fiyatsız eğitim seminerinde, halk; ergenlik, menopoz, bayan sıhhatinde yanlış bilinenler ve doğruları, infertilite (kısırlık), gebelik takibi, rahim ağzı kanserinde erken teşhis ile aşı üzere bahislerde bilgilendirildi. Düzenlenen basın toplantısı ise, TAJEV Yönetim Kurulu Başkanı ve Sempozyum Başkanı Prof. Dr. Mehmet Cihat Ünlü, Sempozyum Başkanı Prof. Dr. Yusuf Üstün, Prof. Dr. Özlem Pata, Prof. Dr. Uğur Fırat Ortaç ve Prof. M. Faruk Köse’nin iştirakiyle gerçekleştirildi.