Hava sıcaklığının yükselmesiyle birlikte vücut kendini serinletebilmek için daha fazla çalışıyor. Damarlar genişliyor, terleme artıyor ve ciddi miktarda sıvı-elektrolit kaybı yaşanabiliyor.
Yaz sıcakları kalbin yükünü artırıyor
Bu süreçte; kalp daha hızlı atıyor, kan basıncı dalgalanabiliyor, kan daha yoğun hale gelebiliyor, kalbin oksijen ihtiyacı artıyor. Özellikle sıcak havada yapılan yüksek tempolu futbol maçları sırasında kalbin üzerindeki yük normal günlere göre belirgin şekilde yükseliyor.
En güncel haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
İlk düdük son düdük olmasın! Sorun futbol değil, hazırlıksız yakalanmak…
Kardiyoloji Uzmanı Dr. Gürkan Karaca: “Maç öncesi tansiyon ölçümü ve sahalarda AED cihazı zorunlu hale gelmeli. Maça başlamadan önce kendinizi çok iyi hissediyor olabilirsiniz. Ancak bazı kişiler için ilk düdük aynı zamanda son düdük olabiliyor.” Hafta boyunca masa başında çalışan, düzenli egzersiz yapmayan, sigara kullanan, fazla kilolu veya tansiyon ve kolesterol problemi olan birçok kişi haftanın tek fiziksel aktivitesini halı saha maçında gerçekleştiriyor. Dr. Karaca’ya göre en riskli grup tam da bu kişiler. “Birçok kişi kendisini sağlıklı zannediyor. Ancak altta yatan hipertansiyon, damar sertliği, ritim bozukluğu veya doğumsal kalp hastalığı yıllarca sessiz kalabiliyor. Yaz sıcağı ve yoğun efor bu gizli riskleri ortaya çıkarabiliyor.”
‘Ben daha gençtim’ demek korumuyor
Genç yaşta yaşanan ani kalp durmalarının arkasında çoğu zaman daha önce teşhis edilmemiş kalp hastalıkları bulunuyor. Bunlar arasında; koroner damar hastalığı, kalp kası kalınlaşması, doğuştan ritim bozuklukları, geçirilmiş sessiz kalp kası iltihapları, kontrolsüz hipertansiyon yer alabiliyor. Bu nedenle yalnızca ileri yaş değil, gizli kalp hastalıkları da risk oluşturuyor.
Maç öncesi tansiyon ölçümü hayat kurtarabilir
Dr. Karaca, halı saha tesislerinde uygulanabilecek basit bir tarama sisteminin birçok olayı önleyebileceğini düşünüyor. “Nasıl profesyonel sporcular sağlık kontrolünden geçiyorsa, amatör sporcular için de minimum güvenlik standartları oluşturulmalı. Maç öncesinde yapılacak basit bir tansiyon ölçümü ve kısa risk sorgulaması bile yüksek riskli bireylerin belirlenmesine yardımcı olabilir.”
Özellikle; daha önce yüksek tansiyon saptananlar, diyabet hastaları, sigara kullananlar, kolesterol yüksekliği olanlar, göğüs ağrısı yaşayanlar, eforla nefes darlığı gelişenler, ailesinde erken yaşta kalp hastalığı bulunanlar maç öncesinde mutlaka değerlendirilmeli. “Bir kişinin sahaya çıkmadan önce 30 saniyelik tansiyon ölçümü yaptırması, yoğun bakımda geçirilen haftaların önüne geçebilir.“
Halı sahalarda AED cihazı bulunmalıUzmanlara göre ani kalp durması geliştiğinde ilk birkaç dakika kritik önem taşıyor. Kalp durduktan sonra geçen her dakika hayatta kalma şansını azaltıyor. Ambulans olay yerine ulaşana kadar geçen sürede yapılan doğru müdahale ve erken defibrilasyon yaşam kurtarabiliyor. Bu nedenle Dr. Karaca, tüm halı saha tesislerinde otomatik eksternal efibrilatör (AED/OED) bulundurulması gerektiğini vurgulayarak, “Havaalanlarında, alışveriş merkezlerinde ve birçok kamu alanında bulunan AED cihazları artık spor tesislerinde de standart hale gelmeli. Ani kalp durmasında ambulansı beklemek yerine ilk dakikalarda müdahale edebilmek hayat kurtarır.” dedi.
Halı sahalar için yeni güvenlik standardı çağrısı
Dr. Karaca’ya göre halı saha tesislerinde aşağıdaki uygulamalar standart hale getirilmeli. Maç öncesi tansiyon ölçümü, kısa kardiyovasküler risk sorgulaması, AED/OED cihazı bulundurulması, personelin temel yaşam desteği eğitimi alması, acil durum müdahale planının oluşturulması. Genç olmak kalp krizine karşı tam koruma sağlamıyor.
Özellikle yaz sıcaklarında “bana bir şey olmaz” düşüncesi ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Dr. Karaca sözlerini şu çağrıyla tamamladı:
“Emniyet kemeri nasıl araçlarda standart hale geldiyse, AED cihazları da halı sahalarda standart hale gelmelidir. Genç yaşta sahada kaybedilen her hayat bize aynı şeyi söylüyor: Sorun futbol değil, hazırlıksız yakalanmak.”