Anka’dan Erdal Sağlam’ın haberine nazaran, geçtiğimiz hafta Türkiye’nin en büyük beyaz et üreticilerinin arasında yer aldığı 13 şirkete yönelik düzenlenen operasyon, siyaset kulislerinde hareketliliğe sebep oldu.
İlk etapta şirket yöneticilerinin yer aldığı 32 isim apar topar gözaltına alındı ve 13 şirkete ‘denetim kayyumu’ atandı. Kısa bir müddet sonra ise evvel gözaltına alınan isimler serbest bırakıldı, akabinde 13 şirkete atanan kontrol kayyumunun vazifesine son verildi.
Herkes perde arkasında nelerin yaşandığını merak ederken, Anka’dan Erdal Sağlam kulis bilgilerine dayandırdığı haberde kelam konusu operasyonun Ankara’da büyük bir rahatsızlığa sebep olduğunu öne sürdü.
Sağlam’ın açıklamalarından öne çıkanlar şu şekilde:
“İSO Başkanı Erdal Bahçıvan’ın sert açıklamaları oldu, kamuoyu önünde reaksiyon göstermeyen TOBB idaresinin ise yaratılan ezayı Cumhurbaşkanı’na ilettiği öğrenildi. Bunun yanında üreticilerden birinin ortağı olan AKP milletvekilinin kardeşinin de gözaltına alınmasıyla işlerin büyüdüğü gözlendi.
‘ERDOĞAN ADALET BAKANLIĞI’NI UYARDI’
Kulislerde, tavuk şirketleri yöneticilerinin reaksiyonlar üzerine çabucak tahliye edilip, birkaç gün içinde denetçi kayyumların geri çekildiği, Adalet Bakanlığı’nın ise Cumhurbaşkanı tarafından önemli biçimde uyarıldığı konuşuluyor.
Büyük tavuk üreticilerinin Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde, binlerce kümesçi ailelerle çalıştıkları, onlara kontratlı üretim yaptırdıkları, hasebiyle bu operasyonun sanılandan çok daha geniş kesitleri mağdur ettiği söyleniyor. AKP yöneticilerinin, bilhassa bu hususun üzerinde durup, sonradan öğrendikleri operasyona karşı çıktıkları belirtiliyor.
“SANAYİ CEZALANDIRILIYOR” TEPKİSİ
Özel dalın tümü, şirketlere hepsine birden yapılan bu operasyona karşı “üretimin ve endüstrinin cezalandırıldığını” söylemeye başladı. Fakat bu operasyonun, özel dal şirketlerinin bir müddettir yaşadığı büyük ekonomik ıstırapların üzerine gelmesinin yansıyı büyüttüğünü de söylemek gerekiyor.
TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi toplantısında, geçen yıl yapılan yargı operasyonunun tesiriyle, genel global iktisat üzerinde durularak, ekonomik dertlere fazla değinilmedi, son operasyondan hiç kelam edilmedi. Lakin bilhassa Anadolu’dan gelen ekonomik şikayetlerin giderek arttığı bir gerçek. Oda liderleriyle konuştuğumuzda, bilhassa finansman ıstıraplarının çok büyüyüp şirketlerin kapanmalarına sebep olduğu, 3 yıldır uygulanan ekonomik programın başarısız olduğu ve biran evvel üretimin canlandırılması için somut tedbirler alınmasını istediklerine şahit olduk.
Küçük illerde dayanışmayla, birtakım mahallî şirketlere, özel yardımlar verilerek yüzdürülmeye çalışıldığı, ödemelerde problemin başladığı konuşuluyor. Aslında batık kredilerin görünenden yüksek olduğu, bankaların kredileri yüzdürmeye çalıştıkları lakin taze bir kan gelmedikçe batıkların artacağı söyleniyor.
İşte bu sebeple, çıkan vergi borçlarının yine yapılandırılması örneğinde olduğu üzere, KOBİ’lerin bankalara kredi borçlarının yine yapılandırılmasına dönük yasal düzenlemeye de gerek duyulduğu konuşulmaya başladı.
“FAİZ İNDİRİMİ BAŞLAYABİLİR”
Özellikle küçük ve orta ölçekli şirketler güç durumda iken Merkez Bankası’nın bankaların kredi artışlarını güzelce sınırlaması reaksiyon çekmiş. Bu sebeple kredisini ödemek için bile yeni kredi alınamadığı belirtilerek, bu sıkılığa karşı çıkılıyor.
Şikayetler arttığı için, TOBB’un devreye soktuğu 25 milyar TL’lik nefes kredisi hacminin, biran evvel artırılması isteniyor. TOBB’un baskıların büyümesi üzerine hacmi tek seferde 100 milyar TL’ye çıkarmak istediği, fakat iktisat idaresinin “parasal istikrarları bozacağı” gerekçesiyle, hacmin küçük artışlarla, vakit içinde kademeli artırılmasını istediği belirtiliyor. Önümüzdeki günlerde bu mevzuda bir kararın verilmesi bekleniyor.
Baskıların artmasının da tesiriyle, Merkez Bankası’nın Temmuz’da faiz indirimine gitme ihtimali konuşulmaya başladı. Merkez’in önümüzdeki haftadan itibaren, yüzde 40 olan fonlama faiz oranını, repo ihaleleriyle 37’ye hakikat çekmeye başlayabileceği belirtiliyor. Bu hareketin başlaması halinde Merkez Bankası’nın Temmuz toplantısında yüzde 37’lik siyaset faizinde indirim yapma ihtimali yükselecek. Temmuz’da indirim olmadığı takdirde, Ağustos’ta toplantı olmadığı için, faiz indirimi için Eylül ayının beklenmesi gerekecek.
Önümüzdeki birkaç ay içinde, enflasyon oranlarında geçen yıla kıyasla, düşük sayılar çıkabileceği, yıllık enflasyonda küçük düşüşler yaşanabileceği varsayım ediliyor. Lakin özel kesimde, en düzgün ihtimalle, yılsonu için yüzde 29-30 enflasyon oranı beklentisinin korunduğunu görüyoruz.
Ekonomide ıstıraplar, global havanın da tesiriyle, birkaç aylık bir rahatlama periyoduna girebilir. Lakin bunun kâfi olamayacağı, yılsonuna gerçek havanın tekrar bozulacağını söyleyebiliriz. Her kısımdan gelen şikayetler büyürken, tahlil için çok daha radikal adımlar gerektiği ise ortada.