Prostat Kanseri Tedavisinde Yeni Periyot: Erken Teşhis, MR Füzyon Biyopsi ve Robotik Cerrahi
Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanserlerden biridir ve bilhassa 50 yaş sonrasında görülme sıklığı besbelli halde artmaktadır. Fakat günümüzde gelişmiş görüntüleme usulleri, maksada yönelik biyopsi teknikleri ve robotik cerrahi sayesinde prostat kanseri artık çok daha erken evrede teşhis edilebilmekte ve başarılı halde tedavi edilebilmektedir.
Birçok erkek için “PSA yüksek çıktı, artık ne olacak?” sorusu telaş verici olabilir. Halbuki çağdaş üroloji, prostat kanserinin teşhis ve tedavisinde geçmişe nazaran çok daha hassas ve şahsa özel tahliller sunmaktadır.
Prostat Kanseri Nedir?
Prostat, erkek üreme sisteminin değerli bir modülüdür ve mesanenin çabucak altında yer alır. Prostat hücrelerinin denetimsiz halde çoğalması sonucu prostat kanseri gelişir.
Burada bilinmesi gereken en değerli nokta şudur:
Her prostat kanseri tıpkı değildir.
Bazı tümörler yıllarca yavaş seyredebilirken, kimileri daha agresif davranarak prostat dışına yayılabilir. Bu nedenle günümüzde tedavi planı hastaya özel olarak oluşturulmaktadır.
Prostat Kanseri Belirti Verir mi?
Erken evrede birçok prostat kanseri hiçbir belirti oluşturmaz.
Bu nedenle birçok hasta sadece rutin PSA denetimi sırasında teşhis almaktadır.
İleri evrelerde ise:
- Sık idrara çıkma
- Gece idrara kalkma
- İdrar akımında zayıflama
- İdrar yaparken zorlanma
- İdrarda yahut menide kan görülmesi
- Kasık, bel yahut kemik ağrıları
gibi şikayetler ortaya çıkabilir.
Ancak bu belirtiler prostat büyümesinde de görülebildiği için kesin teşhis için ürolojik kıymetlendirme kuraldır.
PSA Yüksekliği Her Vakit Kanser Manasına Gelmez
Hastaların en sık duyduğu tabirlerden biri “PSA bedeliniz yüksek” cümlesidir.
PSA yüksekliğinin nedeni:
- Prostat büyümesi
- Prostat enfeksiyonu
- İdrar yolu enfeksiyonları
- Yakın vakitte yapılan birtakım işlemler
- Prostat kanseri
olabilir.
Bu nedenle sadece PSA kıymetine bakılarak kanser tanısı konulamaz.
PSA sonucunun hastanın yaşı, prostat hacmi, muayene bulguları ve görüntüleme sonuçlarıyla birlikte kıymetlendirilmesi gerekir.
Multiparametrik Prostat MR Neden Kıymetlidir?
Son yıllarda prostat kanseri teşhisindeki en kıymetli gelişmelerden biri multiparametrik prostat MR incelemesidir.
Bu usul sayesinde prostat içerisindeki kuşkulu alanlar yüksek doğrulukla belirlenebilmektedir.
Her PSA yüksekliği olan hastaya direkt biyopsi yapmak yerine evvel prostat MR değerlendirmesi yapılması günümüzde giderek daha fazla tercih edilmektedir.
Bu yaklaşım:
- Gereksiz biyopsileri azaltır
- Klinik olarak kıymetli kanserlerin yakalanma oranını artırır
- Daha hakikat teşhis sağlar
MR Füzyon Prostat Biyopsisi Nedir?
MR imajlarında kuşkulu alan saptandığında aktüel yaklaşım MR Füzyon Prostat Biyopsisidir.
Bu metotta MR imajları gerçek vakitli ultrason imajı ile birleştirilerek kuşkulu bölge direkt hedeflenir.
Klasik biyopsilere nazaran:
- Kanser yakalama oranı daha yüksektir
- Özellikle agresif tümörlerin tespitinde daha başarılıdır
- Gereksiz tekrar biyopsileri azaltabilir
- Daha hassas sonuçlar elde edilmesini sağlar
Günümüzde birçok milletlerarası kılavuz MR dayanaklı amaçlı biyopsi metotlarını önermektedir.
Her Prostat Kanseri Ameliyat Edilir mi?
Hayır.
Bu, prostat kanseri ile ilgili en değerli yanlış inanışlardan biridir.
Düşük riskli kimi hastalarda “Aktif İzlem” ismi verilen prosedür uygulanabilir.
Bu hastalar:
- Düzenli PSA kontrolleri
- Belirli aralıklarla prostat MR incelemeleri
- Gerektiğinde tekrar biyopsiler
ile yakın takip edilir.
Böylece gereksiz tedavilerden kaçınılırken hayat kalitesi korunabilir.
Robotik Cerrahi ile Prostat Kanseri Tedavisi
Lokalize prostat kanseri tedavisinde robotik cerrahi günümüzde en çağdaş cerrahi formüllerden biri olarak kabul edilmektedir.
Robotik radikal prostatektomi sırasında prostat ve gerekli durumlarda etraf lenf bezleri çıkarılır.
Özellikle tecrübeli merkezlerde uygulanan robotik cerrahi, prostat kanseri tedavisinde kıymetli bir yer tutmaktadır.
İleri Evre Prostat Kanserinde Tedavi Seçenekleri
Her prostat kanseri erken evrede yakalanmayabilir.
Ancak günümüzde ileri evre hastalarda bile:
- Hormon tedavileri
- Yeni jenerasyon hormonal ajanlar
- Radyoterapi
- Kemik amaçlı tedaviler
- Kemoterapi
- Kombine yaklaşımlar
sayesinde uzun müddetli hastalık denetimi sağlanabilmektedir.
Erken Teşhis Neden Bu Kadar Kıymetli?
Erken evrede saptanan prostat kanserinde tedavi başarısı hayli yüksektir.
Bu nedenle:
- 50 yaşından sonra sistemli üroloji denetimleri,
- Ailesinde prostat kanseri hikayesi bulunanlarda daha erken tarama,
- PSA yüksekliği saptanan hastalarda ileri kıymetlendirme,
hayati ehemmiyet taşımaktadır.
Son Söz
Prostat kanseri artık korkulması gereken değil, gerçek vakitte ve gerçek prosedürlerle yönetilmesi gereken bir hastalıktır.
Günümüzde multiparametrik prostat MR, MR füzyon biyopsi ve robotik cerrahi üzere ileri teknolojiler sayesinde hastalar için çok daha yanlışsız teşhis ve şahsileştirilmiş tedavi planları oluşturulabilmektedir.
Ürolojik şikayetleriniz varsa yahut PSA değerinizde yükselme saptandıysa, gecikmeden bir üroloji uzmanına başvurmanız erken teşhis ve başarılı tedavi açısından büyük ehemmiyet taşır.
Doç. Dr. Serdar Yalçın
Üroloji Uzmanı
Robotik Üroloji • Prostat Hastalıkları • MR Füzyon Prostat Biyopsisi • Lazer Prostat Cerrahisi