Prostat Biyopsisinde Kanser Çıktı, Artık Ne Yapacağım?
Prostat biyopsisi sonrasında patoloji sonucunuzda “prostat adenokarsinomu”, “Gleason skoru” yahut “Grade Group” üzere tabirler görmek kaygı verici olabilir.
Birçok hastanın birinci reaksiyonu misal olur:
“Bende kanser çıktı. Artık ne olacak?”
Öncelikle bilinmesi gereken en kıymetli nokta şudur:
Her prostat kanseri tıpkı değildir.
Günümüzde prostat kanseri tanısı alan birçok hasta uzun yıllar sağlıklı bir hayat sürdürebilmekte, birtakım hastalar sırf takip edilirken kimileri ise cerrahi yahut öbür tedavilerden yarar görmektedir.
Bu nedenle biyopsi sonucunda prostat kanseri saptanması, her vakit acil ameliyat gerektirdiği manasına gelmez.
Öncelikle Panik Yapmayın
Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanserlerden biridir.
Ancak tıpkı vakitte en değişken seyir gösterebilen kanserlerden biridir.
Bazı tümörler son derece yavaş ilerlerken, kimileri daha agresif davranabilir.
Bu nedenle birinci adım, hastalığın özelliklerini gerçek formda belirlemektir.
Patoloji Raporunda Neler Müellif?
Biyopsi raporunda ekseriyetle aşağıdaki bilgiler yer alır:
- Kanser olup olmadığı
- Kanser bulunan biyopsi sayısı
- Kanser oranı
- Gleason skoru
- Grade Group
- Tümörün yerleşimi
Bu bilgiler hastalığın risk seviyesinin belirlenmesinde kullanılır.
Gleason Skoru Nedir?
Gleason skoru, prostat kanseri hücrelerinin mikroskop altındaki görünümünü pahalandıran sistemdir.
Genel olarak:
- Gleason 3+3 = 6 → Düşük risk
- Gleason 3+4 = 7 → Orta risk
- Gleason 4+3 = 7 → Daha yüksek orta risk
- Gleason 8–10 → Yüksek risk
olarak kabul edilir.
Gleason skoru yükseldikçe tümörün agresif davranma mümkünlüğü da artar.
Grade Group Nedir?
Günümüzde Gleason skoruna ek olarak Grade Group sistemi kullanılmaktadır.
Grade Group 1’den Grade Group 5’e kadar sınıflandırma yapılır.
Bu sistem hastalığın biyolojik davranışını daha kolay anlamaya yardımcı olur.
Biyopside Kanser Çıkması Çabucak Ameliyat Gerektirir mi?
Hayır.
Bu, prostat kanseri ile ilgili en yaygın yanlış inanışlardan biridir.
Tedavi kararı verilirken:
- Yaş
- Genel sıhhat durumu
- PSA düzeyi
- MR bulguları
- Gleason skoru
- Grade Group
- Kanser yaygınlığı
birlikte kıymetlendirilir.
Bazı hastalarda faal tedavi yerine yakın takip tercih edilebilir.
Aktif İzlem Nedir?
Düşük riskli birtakım prostat kanserlerinde ameliyat yahut radyoterapi yerine faal izlem önerilebilir.
Bu yaklaşımda hasta:
- Düzenli PSA kontrolleri
- Prostat MR incelemeleri
- Gerektiğinde tekrar biyopsiler
ile takip edilir.
Amaç gereksiz tedavilerden kaçınmak ve hayat kalitesini korumaktır.
Kanserin Yayılıp Yayılmadığı Nasıl Anlaşılır?
Her prostat kanseri hastasında ileri görüntüleme gerekmez.
Ancak orta ve yüksek riskli hastalarda ek değerlendirmeler yapılabilir.
Bunlar ortasında:
- PSMA PET/BT
- Bilgisayarlı tomografi
- Kemik görüntülemeleri
yer alabilir.
Amaç hastalığın prostat dışına yayılıp yayılmadığını belirlemektir.
Robotik Prostat Kanseri Cerrahisi Nedir?
Prostat kanserinin tedavisinde en sık uygulanan formüllerden biri robotik radikal prostatektomidir.
Bu ameliyatta:
- Prostat bezi çıkarılır
- Gerekli durumlarda lenf bezleri alınır
- İdrar yolu tekrar oluşturulur
Robotik cerrahi sayesinde:
- Daha küçük kesiler
- Daha az kan kaybı
- Daha süratli iyileşme
- Daha kısa hastanede yatış süresi
sağlanabilmektedir.
Radyoterapi Alternatif Bir Tedavi midir?
Evet.
Bazı hastalarda radyoterapi tesirli bir tedavi seçeneği olabilir.
Tedavi seçimi yapılırken:
- Hastanın yaşı
- Risk grubu
- Beklenen hayat süresi
- Kişisel tercihleri
göz önünde bulundurulur.
Tedavi Kararı Nasıl Verilir?
Modern prostat kanseri tedavisinde emel her hastaya birebir tedaviyi uygulamak değildir.
Amaç, hastalığın özelliklerine ve hastanın beklentilerine nazaran şahsileştirilmiş tedavi planı oluşturmaktır.
Bu nedenle prostat kanseri tanısı alan hastaların tecrübeli bir üroloji uzmanı tarafından detaylı olarak kıymetlendirilmesi kıymetlidir.
Prostat Kanserinde Muvaffakiyet Bahtı Nedir?
Günümüzde erken teşhis edilen prostat kanserlerinde tedavi muvaffakiyet oranları epey yüksektir.
Birçok hasta tedavi sonrasında olağan hayatına dönebilmekte ve uzun yıllar sağlıklı formda ömrünü sürdürebilmektedir.
Bu nedenle biyopsi sonucunda kanser saptanması, ümitsizliğe kapılmak için değil; hakikat kıymetlendirme ve hakikat tedavi planlaması yapmak için bir başlangıç noktası olarak görülmelidir.
Sonuç
Prostat biyopsisinde kanser saptanması değerli bir durumdur; lakin her prostat kanseri birebir halde davranmaz ve her hasta birebir tedaviye gereksinim duymaz.
Günümüzde etkin izlem, robotik cerrahi, radyoterapi ve öteki çağdaş tedavi seçenekleri sayesinde hastalara hastalığın özelliklerine uygun şahsileştirilmiş yaklaşımlar sunulabilmektedir.
Biyopsi sonucunuzda prostat kanseri saptandıysa, en hakikat yaklaşım hastalığınızın risk seviyesinin detaylı olarak kıymetlendirilmesi ve size özel bir tedavi planı oluşturulmasıdır.
Doç. Dr. Serdar Yalçın
Üroloji Uzmanı
Prostat Kanseri • Robotik Radikal Prostatektomi • MR Füzyon Prostat Biyopsisi • Üroonkoloji • Robotik Üroloji