AKUT’un kurucusu Nasuh Mahruki, 15 Temmuz darbe teşebbüsüne ait sosyal medya paylaşımı sebebiyle 63 gün tutuklu kaldı. Tahliyesinin akabinde SÖZCÜ’ye konuşan Mahruki, tutuklanmasına sebep olan paylaşımını, cezaevinde geçirdiği 63 günü ve hakkında verilen 15 aylık cezayı anlattı. Hukuk çabası kadar Silivri Cezaevi’nde karşılaştığı ağır şartlar ve içeride şahit oldukları da öne çıktı.
‘O İFADEYİ KULLANMADIM’
Mahruki’ye nazaran sürecin en büyük çelişkisi, tutuklanmasına münasebet gösterilen tabirlerin kendi paylaşımında hiç bulunmamasıydı. Üç satır, iki cümle ve 40 sözden oluşan paylaşımında “tiyatro” demediğini, buna karşın evvel bu ifadeyi kullandığı gerekçesiyle tutuklamaya sevk edildiğini, daha sonra hazırlanan iddianamede ise tiyatrodan vazgeçilip bu kere “oyun” sözünün kullanıldığını söyledi.
“Oysa tweet’te tiyatro da oyun da geçmiyor” diyen Mahruki, savcının kendisine ne anlatmak istediğini sormadan süreç yaptığını öne sürdü.
Arkadaşımız Cengiz Karagöz, Nasuh Mahruki ile.
‘ÇOK BÜYÜK ADALETSİZLİK’
Daha evvel de sosyal medya paylaşımı sebebiyle 16 gün tutuklu kaldığını anlatan Mahruki, bu sefer TCK’nın 216 ve 218. maddelerinden yargılandığını söyledi. Kelam konusu maddelerin de evvelki üzere “niyet okuma”ya açık olduğunu savunan Mahruki, “İnsanların söylemediği şeyler söylenmiş, yüklemediği manalar yüklenmiş üzere yorumlanabiliyor. Bana çok büyük bir adaletsizlik ve hukuksuzluk yapıldığını düşünüyorum” dedi.
‘HER YER KAN LEKESİYDİ…’
– 63 gün boyunca Silivri’de neler yaşadınız?
Aslında koğuşlar milletlerarası standartlara nazaran yedi kişilik. Biz koğuşta 59 şahsa kadar çıktık. İçeride 48 yatak vardı, her gün yaklaşık 10 kişi mecburen yerde yatıyordu. Ben de 13 gün yerde yattım. Birinci üç gün ise süreksiz koğuşta kaldım. Orası çok berbattı. Üç kişilik olarak tasarlanmış yerde 25 kişi kalıyordu. Birinci üç günde bedenimde 256 tane tahtakurusu ısırığı saydım. Gece kimse uyuyamıyordu. Duvarlar kan lekeleriyle doluydu. Tahtakurularını gördüğünüz yerde eziyorsunuz, kan emdikleri için kırmızı iz bırakıyorlar. Bacakları ve ayakları şişen beşerler gördüm.
Mahruki, Kaptan-ı Derya Nasuhzâde Ali Paşa’nın 5. nesilden torunu. Meskeninin köşesinde ise yağlı boya bir tablosu asılı.
Şehit torunuyum kanlı bir darbeye oyun der miyim?
– Tutuklanmanıza sebep olan paylaşımda ne yazıyordu?
Üç satırdan, iki cümleden oluşan 40 sözlük bir tweet attım. 15 Temmuz’un evvelden gelen izleri olduğunu, tutanaklara bile girdiğini, bunun bilerek engellenmediğini ve yaşananların Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçiş için bir fırsat olarak görüldüğünü anlatmaya çalıştım. Satranç metaforunu kullandım. Savcı benimle hiç görüşmedi.
“Bunu niçin yazdın, ne demek istedin?” diye sormadı. Ancak benim yazdığım tweette 15 Temmuz’a “tiyatro” dediğimi argüman ederek tutuklamaya sevk etti. Tiyatro sözü tweetimde geçmiyor. Tweetin altında 10 yıl evvel, 15 Temmuz’dan iki gün sonra yazdığım, SÖZCÜ’deki köşemde yayınlanan yazıyı da paylaşmıştım.
‘ŞİDDETLE REDDEDİYORUM’
O yazıda 15 Temmuz’u açıkça kanlı bir darbe teşebbüsü olarak anlatmışım ancak savcı bu yazıyı Sorgu Hakimliğiyle paylaşmadı. 253 şehit vermişiz, sayısız gazi. Ben şehit torunuyum. Böyle acımasız ve kanlı bir olayı hiç oyunlaştırır mıyım, tiyatro üzere bir şey söyler miyim?
Hâkim karşısına çıktığımda da bunu şiddetle reddettim. Ancak hakkımda tutuklama kararı verildi.
Hasta tutuklulara mahkumlar bakıyor
– Cezaevinde sizi en çok etkileyen şey ne oldu?
Cezaevinde beni en çok sarsan olaylardan biri şeker hastası, 50’li yaşlarında bir vatandaşın durumuydu. Birinci günlerde sorun yaşamış, durumu süratle berbatlaşmış. Ayağındaki yara ilerlemiş, hastaneye sevk edildiğinde bacağını kesmişler. Bir müddet sonra 60 kişilik koğuşa getirdiler. Öz bakımını yapamıyordu. Koğuştaki başka birtakım tutuklular istekli olarak onu yıkadı, temizliğiyle, kan şekeri ölçümüyle, ilaçlarıyla ilgilendiler. Koğuştakiler ilgilenmese yaşayamazdı. Bir mühlet sonra kolu kesildi. Sonra tahliye olmuş. Bu türlü ağır bir hasta tutkulunun bakımından başka tutukluların vicdanen sorumlu olması çok tuhaf buldum.
Semaverde tost yapmayı öğrendik
– Bunca ağır şarta karşın cezaevindeki hayat nasıldı?
45 yaş üstündekiler paklık işlerinden muaf. Meydancının gençlerden oluşan takımı var. Her sabah koğuş temizleniyor, çöpler atılıyor. İnsanların birbirine anlayış ve hürmetle yaklaşması o güç süreci daha katlanılabilir hale getiriyor. Semaverde kaynatılan suda torba içinde yemekler ısıtılıyor, yemek de yapıyorlar. Hatta semaverde çıtır çıtır tost yapmanın usulünü bulmuşlar. En kıymetli imkân imajlı telefondu. Haftada toplam 60 dakika konuşabiliyorduk. Çocuklarımı görebiliyordum. Eşimle ve çocuklarımla her gün 10 dakika bile konuşmak çok rahatlatıcıydı.
Nasuh Mahruki, eşi Mine, çocukları Barlas (13) ve Bilge (11) ile…
63 günümü çaldılar
– Tahliye olduktan sonra ne hissettiniz?
Tahliye olduğuma elbette sevindim fakat içim buruk sevindim, kendi adıma da, hukuk ismine da. En başta zati tutuklanmamam gerekiyordu. 63 günüm çalındı benim hayatımdan, ailemle, çocuklarımla geçireceğim vaktimizden… Toplumdan tecrit edildim. Bu türlü bir travma yaşamayı asla hak etmedik.
‘ÇOK YARALAYICI…’
Bana yapılan suçlama da öte yandan çok yaralayıcı. Benim üzere 30 yıldan fazladır ülkeye sayısız gönüllü hizmeti olmuş, milletlerarası dünyada çeşitli alanlarda pek çok defa gururla ve muvaffakiyetle temsil etmiş, 1995’te Everest’e çıkan birinci Türk dağcı olarak ve 1999’da da öncü sarsıntı kurtarma çalışmalarıyla koca toplumda ufuk açmış, Türk Bayrağı’nı her yerde yüceltmiş, Türk milletine yalnızca gurur vermiş birine halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etmek suçlaması gerçek olamayacak kadar aşırı zorlama kalıyor.
‘DEVLETİN DİNİ ADALET’
Hukukun üstünlüğü sıralamalarında memleketler arası değerlendirmelerde ekonomik büyüklüğümüzle gerçek orantılı olmayan çok gerilerdeyiz. Atatürk’ün Türkiyesi bunu hak etmiyor meğer devletin dini adalettir. Hukukun üstünlüğünü, adil ve tarafsız mahkemeleri tekrar hâkim kılmalıyız. Aksi sürdürülebilir olamaz.
Diyene beraat demeyene hapis
– Sonrasında tüzel süreç nasıl ilerledi?
İçerdeyken emsal kararı olan bir evrak öğrendim. 15 Temmuz’dan dört gün sonra bir vatandaş açıkça “tiyatrodur, senaryodur, oyundur” üzere tabirler kullanmış. Yargılanmış ve beraat etmiş. Ben tiyatro ve oyun demediğim halde 63 gün mahpus yattım. Bu akılalmaz bir durum. Duruşmada ben bunu anlatınca savcı “Tiyatro ve oyunu çıkarıyorum” dedi. Yani 63 gün tutuklu kalmama münasebet yapılan sözlerden vazgeçti. Fakat “hâlâ kabahat ögesi görüyorum” diyerek cezalandırılmamı istedi. 15 ay ceza verildi ve kararın açıklanması geri bırakıldı. Gerekçeli kararı nitekim merak ediyorum.