DEM Parti İmralı heyeti üyeleri Pervin Buldan ve Faik Özgür Erol ile uzun süre İmralı’da PKK lideri Abdullah Öcalan ile mahpus yatan Veysi Aktaş, medya temsilcileriyle Taksim’de bir otelde tahlil sürecinde gelinen evreleri ve “çerçeve yasa”nın ortaya çıkardığı yeni durumu kıymetlendirdi.
“BİZİM İÇİN ÖNEMLİ BİR EŞİK”
Aralık 2024’ten bu yana yürüyen süreçte aşikâr bir eşiğe geldiklerini söz eden Erol, “Bu bizim için kıymetli bir eşik. Çok uzun bir müddettir bu yasanın bir destek noktası olacağını anlatıyorum. Son aylar çok gerekli olmayan bir tartışmayla geçmişti. Evvel teyit mi olacak, sonra mı yasa olacak, evvel silah bırakma mı? Tavuk yumurta tartışmasına dönmüştü. Neyse ki bu aşıldı. Yasanın kendi içinde bunu formüle edebileceği aslında bilinen bir şeydi ve o denli bir formülasyonla bir arada yasa gerçekleşti” dedi.
Erol, yasanın içeriğine ve metoduna ait kendilerinin de tenkitlerinin olduğuna dikkati çekerek, bu durumu hem gerçekleşme etabında hem sonrasında çokça belirttiklerini tabir etti. Erol, “Bunun çok daha kapsamlı, hem Türkiye’nin demokratikleşmeye hem de Kürt sıkıntısının tahlili boyutunda tarif yapan, içeriği oluşturan sebepleri ve sonuçları işaret edebilen, hem münasebetinde hem metninde bir içeriğe sahip olmasını kuşkusuz biz de dilerdik. Daha karşılıklılık aslına dayalı bir niteliğinin olmasını biz de istek ederdik. Lakin mevcut ülke gerçekliği ve sürecin kendi içinde taşıdığı kimi özellikler itibariyle geldiğimiz nokta budur. Yasanın içeriği aşağı yukarı bu türlü çıktı. Ancak bu yasanın ortaya çıkaracağı kimi durumları rastgele bir biçimde perdelememeli ya da görünmez kılmamalı” diye konuştu.
4 BİN TUTUKLU SERBEST KALACAK
“Çerçeve yasa”yla yaklaşık 4 bin tutuklunun hür kalabileceğini belirten Erol, 75 binin üzerinde soruşturma ve kovuşturma evrakının da yasadan etkileneceğini tabir etti.
“YASA, ÖCALAN’IN SÜRECİ DAHA İYİ YÖNETEBİLECEĞİ KOŞULLARIN ORTAYA ÇIKMASI İMKANINI SAĞLIYOR”
Erol, “75 bin siyasi belge demek neredeyse Türkiye’deki belgelerin sayısal kalabalıklığını da düşünürsek, yüz binlerce insanın hayatına dokunacak bir yasa niteliği taşıyor. Ama yalnızca bundan ibaret değil. Yasanın kendi içinde ihtiva ettiği konseyler problemi var. Bu konseylerle tıpkı vakitte hem İmralı’da Sayın Öcalan’ın süreci daha güzel yönetebileceği, daha uygun geliştirebileceği şartların ortaya çıkması imkanını sağlıyor. Tıpkı vakitte yasa içeriğindeki pek çok düzenlemeyle ilerleyen devirde bir bütün olarak bu sıkıntıdan etkilenmiş herkesi kapsayabilecek bir potansiyele ulaşma ihtimali taşıyor“ dedi.
“O KAPIYA YÜKLENECEĞİZ”
Yasayı bir kapının aralanması olarak da pahalandıran Erol şöyle devam etti:
“O kapıya yükleneceğiz. Biz o kapıya yüklenmekte ve bunun bir hukuk ve demokrasi alanına açılması noktasında ısrarcı olacağız. Ve bu açılacak olan kapı, yasanın pratik olarak uygulanma sürecinin birebir vakitte hem Kürt sıkıntısının tahlili hem de demokratikleşme noktasındaki ıslahatlarla paralel ilerlemesine gerektiriyor. Yani esasen siyasi öngörümüz ve siyasi ajandamız bunun üzerine heyetidir.
“BUNUN KOLAY BİR SÜREÇ OLMAYACAĞINI BİLİYORUZ”
Bunu demokrasi çarkının dönüşü olarak da söz edebiliriz. Bizim açımızdan açılan kapının asıl kıymetli niteliği budur. Bununla birlikte yeni bir sürece girme arayışındayız ve gayretindeyiz. Bunun siyasal çabasını geliştirme tezindeyiz. Bunun kolay bir süreç olmayacağını biliyoruz. Fakat bu noktada en azından bugüne kadar ki ortaya çıkan demokratik dinamikler, bu ülkenin demokratik dinamikleri daima birlikte bunu gerçekleştirme potansiyeline sahip olduğumuzu düşünüyorum.”
BULDAN: YASANIN ÇIKACAĞI GÜNÜN SABAHI TASLAĞI GÖRME İMKANINA SAHİP OLABİLDİK
Buldan ise yasa için çok uğraştıklarını tabir ederek, “Başından beri daima yasayı görmek istedik, Sayın Öcalan’a götürmek istedik fakat bu gerçekleşmedi. Biz Sayın Öcalan’la en son yaptığımız görüşmede yasanın taslağıyla değil, ilkesel olarak yasaya nasıl yaklaşıldığına dair görüşlerimizi tabir ettik ve onun görüşlerini, tekliflerini aldık. Fakat iktidarla, AKP’nin hukukçu kurmaylarıyla yasanın çıkacağı günün bir gün öncesi arkadaşlarımız bir araya geldiler ve biz sonraki gün yani yasanın çıkacağı günün sabahı taslağı görme imkanına sahip olabildik” diye konuştu.
ÖCALAN’IN YASAYLA İLGİLİ GÖRÜŞÜNÜ ANLATTI
Buldan, Öcalan’ın kanunla ilgili görüşünü ise şu sözlerle anlattı:
“Son yaptığımız görüşmede yasaya nasıl yaklaştığına dair şunu daima söyledi; ‘Ben kavramlara çok takılmıyorum. Bizim için değerli olan bu yasanın çıkması. Kavramları bir kenara bırakalım. Evet bunun çabasını vereceğiz olağan ki. Bu yasa bir birincidir, bir kilit yasadır, bir kök yasadır. Hatta bir kabuktur. Bu yasa Kürt sıkıntısında bir kabuktur. Bu kabuğu ya da bu kök yasayı nasıl geliştireceğimizi, nasıl bunun gayretini vereceğimizi elbette ki daha sonraki devirlerde, süreçlerde tartışacağız. Lakin ben bu evreye gelmesi konusunda büyük bir gayret sarf ettim ve tek kişilik bir satranç oynadım’ dedi. Bu söz büsbütün kendisine aittir. Bu tek kişilik satrançta elbette ki zorlandığı vakitler oldu biz bunu biliyoruz fakat daima sorunun müspet yanına baktı. Artık silahlı gayretin bittiği ve siyasal bir uğraşın devreye gireceği bir vakit dilimini örmeye çalıştı. Bunu hayata geçirmeye çalıştı.”
“BU DÖNEM ÇOK DAHA UMUTLU VE ARTIK BARIŞA DAHA YAKIN BİR DÖNEM”
Daha evvel yaşanan süreçlerle şimdiki süreci de karşılaştıran Buldan, “O dönemle bu dönemi kıyasladığımız vakit bu devrin çok daha ümitli ve artık barışa daha yakın bir devir olduğunu daima söyledim. Zira 2013-2015 devrinde siyaseten herkesin bu probleme olumlu baktığı bir ortam yoktu. Örneğin; MHP başkanı Sayın Bahçeli’nin o süreçteki çıkışları, açıklamaları, sürece karşı duruşu tahminen de sürecin sonlanmasına vesile oldu fakat bu devir, Sayın Bahçeli’nin de bu mevzudaki uğraşlarını, katkılarını takdir eden bir yerden görmek gerektiğini düşünüyorum. Bu hususta emeğinin çok olduğunu söz etmek istiyorum ve her vakit sürece olumlu yönden baktığını da belirtmek isterim” dedi.
“SİLAHSIZLANMA VE SİYASALLAŞMA ALT KURULUNDA ÖCALAN YER ALACAK”
Çıkan kanunla birlikte kimi konseylerin oluşması gerektiğine dikkati çeken Buldan, heyetlerde Abdullah Öcalan’ın da yer alacağını söyledi. 24 Ağustos tarihinde bir üst şura kurulacağını ve bu konseyin birinci toplantısını gerçekleştireceğini açıklayan Buldan, “Üst şuranın birinci toplantısının çabucak akabinde alt şuraların kurulması için bir süreç başlayacak. Bu alt konseylerin bir tanesi silahsızlanma ve siyasallaşma kurulu olacak ve burada Sayın Öcalan yer alacak. Zira Sayın Öcalan gelişleri organize de edecek. Bunun yanında bir bayan konseyine muhtaçlık olduğunu biz daima görüşmelerimizde söyledik, bunu biz yaptığımız görüşmelerde de devlet yetkilileriyle yaptığımız görüşmelerde de tabir ettik. Sayın Cumhurbaşkanı ile yaptığımız görüşmede de ben tabir ettim” diye konuştu.
AYM ve AHİM kararlarının bir an evvel uygulanmasına dair görüşlerini de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a anlattığını açıklayan Buldan, Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ üzere isimlerin yer aldığı tutukluların teyit tespit sürecinin ilerleyişine bağlı olarak tahliyelerinin gerçekleşeceğini düşündüklerini belirtti.
DEM Parti Kongresi’nin 6 Eylül’de gerçekleştirileceğini hatırlatan Buldan, “Esas kongre bu değil. Temel kongre muhtemelen Nevruz öncesi olur diye iddia ediyoruz. Tam tarih muhakkak değil ancak 6 Eylül’de yapılacak kongre yasal zorunluluktan ötürü yapılacak olan bir formalite kongre. Ondan sonra yeni bir hazırlık yapılacak. Bu hazırlıkta Sayın Öcalan yeni bir partiden kelam ediyor. Hem tüzük hem program hem takım değişikliği. Bütün bunların hepsinin içerisinde yer aldığı yeni bir yapılanma, yeni bir hareket olacak. Bu yeni hareket 6 Eylül’deki kongreden sonra çalışmalarına başlayacak” dedi.
AKTAŞ: KÜRT SORUNUNUN ÇÖZÜMÜ İÇİN ÖNEMLİ BİR EŞİK ATLADILDI
Buldan’ın akabinde uzun yıllar Öcalan’la birlikte mahpus yatan ve basın davetinde “İmralı Sekreteryası” olarak yer alan Veysi Aktaş kelam aldı. Aktaş sürecin nasıl geliştiğini su sözlerle anlattı:
“Geçen yıl, silahların yakılması sorununda bu komitenin oluşması gerekiyordu. Lakin o kurulun oluşturulması geciktirildi. Şu an tartışılan ‘çerçeve kanun’ aslında ekimde çıkması gerekiyordu. Yani bir türlü aşılamayan bir eşik durumu vardı. Bu yüzden asıl temel sıkıntıya bir türlü inilemiyordu, uzaklık alınamıyordu. Ama 10 Ağustos’ta meclisten geçmesinden sonra Kürt sıkıntısının tahlili için kıymetli bir eşik atlatıldı. Yeni bir türel taban oluşturuldu.
“İLK KEZ SİYASİ İRADE ÖCALAN’IN STATÜSÜNÜ KABUL ETMİŞ OLDU”
Bana nazaran Türkiye’nin en tarihi anlarından biridir. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın da Sayın Öcalan’ın statüsüne dönük açıklaması da çok değerli bir açıklamaydı. İlk defa siyasi irade Sayın Öcalan’ın statüsünü kabul etmiş oldu. Bu eşik bir türlü aşılamadığı için diyalogdan müzakere evresine bir türlü geçilemiyordu. Bu basamaktan sonrası artık müzakere etabıdır.
Bu sürecin üç evresi var. Birinci adım ‘çerçeve kanun’ ya da kök yasa olarak tabir edilen süreçti. Bu aşıldı, şimdi demokratikleştirme sürecine geçildi. Cumhuriyetin demokratikleşmesine dönük müzakereler geliştirilecek. Bu uzunca bir vakit da alabilir. Bu süreçten sonrası da bir manada bizim demokratik toplum örgütlenmemiz, cumhuriyetin demokratikleşmesi, demokratik toplumun demokratik cumhuriyete entegrasyonu, sürecin yeni bir anayasayla yeni bir toplumsal mukavelenin şekillenmesi sonucunu verecek. Bu türlü üç basamaktan oluşan bir süreçtir.”
Sürecin topluma büsbütün kapalı olmaması gerektiğini söyleyen Aktaş, barışın da sürecin de toplumsallaşması gerektiği fakat kalıcı barışın bu biçimde sağlanabileceğini belirtti.