Türkiye’de üniversite eğitiminin mühleti 3 yıla inebilir. Enstitü Sosyal’in yeni tahliline nazaran, lisans programlarının büyük kısmı 4 yıl ve 240 AKTS yerine 3 yıllık modele geçirilebilir. Bu düzenlemeyle öğrenciler bir yıl erken mezun olup iş hayatına yahut yüksek lisansa başlayabilir. Ailelerin barınma, ulaşım ve beslenme yükü de bir yıl azalır.
Raporda, İngiltere, Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Danimarka, İsveç ve Finlandiya üzere ülkelerde çok sayıda kısmın 3 yıllık eğitim verdiğine dikkat çekiliyor. Önerilen sistem, mevcut dersleri sıkıştırmak yahut son sınıfı kaldırmak değil; müfredatın baştan sona gözden geçirilmesini öngörüyor.
“İKİ YIL DERS, BİR YIL DENEYİM”
Analizin dikkat çeken tekliflerinden biri “2+1” modeli. Buna nazaran birinci iki yıl temel ve alan derslerine ayrılırken, son yıl gerçek hayat tecrübesi kazanmaya yönelik staj, proje, bitirme çalışması, girişimcilik ve toplumsal sorumluluk faaliyetlerine ayrılıyor. Emel, öğrencinin mezun olurken yalnızca diploma değil, çalışma hayatına hazır tecrübeyle çıkması.
Bu modelin uygulanabilmesi için Yükseköğretim Kanunu’nda değişiklik gerekiyor. Mevcut kanunda lisans eğitimi “en az 8 yarıyıl” olarak tanımlanıyor. Mühendislik ve öğretmenlik üzere mesleklerde de başka düzenlemeler koşul. Raporda, mühendislik mevzuatında 4 yıllık eğitim koşulunun bulunduğuna, öğretmenlik için ise “3 yıl lisans + eğitim yüksek lisansı” modelinin seçenekler arasında olduğu belirtiliyor.
Tüm kısımların birebir anda 3 yıla indirilmesi önerilmiyor. Toplumsal ve beşerî bilimler ile kimi mühendislik ve mimarlık programlarının bu modele uygun olabileceği vurgulanıyor. Tıp, diş hekimliği ve eczacılık üzere yoğun uygulama gerektiren alanların ise farklı kıymetlendirilmesi gerektiği tabir ediliyor.