Çevre Mühendisleri Odası Diyarbakır Şubesi, Diyarbakır Ekoloji Meclisi ve Diyarbakır Barosu, Elazığ’ın Gezin bölgesinde maden sevkiyatı için başlatılan ağaç kesitleri ve demiryolu çalışmalarına reaksiyon gösterdi. Kurumlar, Hazar Gölü Havzası’nda yürütülen faaliyetlerin sulak alanları, tarım yerlerini ve endemik çeşitleri tehdit ettiğini belirterek “Ekolojik yıkım projesi derhal durdurulmalı” daveti yaptı.
“HAZAR GÖLÜ HAVZASI RİSK ALTINDA”
Çevre Mühendisleri Odası Diyarbakır Şubesi Eş Başkanı Nevroz Kavak, son periyotta bölgede hızlanan demiryolu genişletme çalışmaları ve ağaç kesitlerinin önemli ekolojik riskler doğurduğunu söyledi.
Kavak, Elazığ’ın Maden ilçesinden çıkarılacak bakır, altın ve çinko üzere madenlerin yaklaşık 20-25 kilometre uzaklıktaki Gezin bölgesine taşınmasının planlandığını belirterek, “Gezin Tren İstasyonu etrafında yürütülen çalışmalar sadece bir lojistik faaliyet değildir. Müdahaleler, Bermaz Ovası ve Hazar Gölü Havzası üzerinde direkt ve dolaylı tesirler yaratacaktır” dedi.
Açıklamada, bilhassa bakır konsantresinin yaratacağı ağır metal kirliliğinin Hazar Gölü’nün su ekosistemine ziyan vereceği vurgulandı.
“ENDEMİK ÇEŞİTLER YOK OLABİLİR”
Bölgenin sırf doğal sit alanı değil, birebir vakitte değerli bir tarım ve hayat havzası olduğuna dikkat çekilen açıklamada, Gezin etrafındaki ekosistemin çok sayıda endemik tipe konut sahipliği yaptığı tabir edildi. Kurumlar, projenin hayata geçirilmesi halinde tescilli “Geven Balı” üretiminin de risk altına gireceğini belirterek şu ikazda bulundu:
“Bu çalışma sırf Hazar Gölü ve etrafındaki ekosistemi değil, Dicle’den Şattülarap’a kadar bölgesel ölçekte kirlilik ve risk potansiyeli taşıyacaktır.”
ÇED SÜRECİ VE MÜSAADELER SORULDU
Çevre örgütleri ve hukukçular, projeye ait birçok sorunun karşılıksız bırakıldığını belirtti. Açıklamada şu sorular yöneltildi:
Çalışmaların yürütüldüğü alanların sit ve sulak alan statüsü göz arkası mı edildi?
Demiryolu genişletme faaliyetleri için ÇED süreçleri nasıl işletildi?
Halkın iştirak toplantıları şeffaf biçimde yapıldı mı?
Bölgedeki ağaç bölümlerinden kaç hektarlık alan etkilendi?
Tarım yerleri ve endemik çeşitler için hangi müdafaa tedbirleri alındı?
“DOĞA ŞİRKETLERİN ÇIKARINA FEDA EDİLEMEZ”
Açıklamada, kamu faydası ve ömür hakkının şirket faaliyetlerinin gerisinde bırakılamayacağı vurgulanarak yetkili kurumlara davet yapıldı. Bölgedeki ağaç kesitlerinin ve tabiat tahribatının derhal durdurulması istenirken, sürecin bilimsel, şeffaf ve iştirakçi biçimde yürütülmesi talep edildi. Kurumlar ortak açıklamalarında, “Hazar Gölü sadece Elazığ’ın değil, tüm ülkenin doğal mirasıdır. Doğal varlıklarımızı kısa vadeli ekonomik çıkarlar uğruna geri dönülmez biçimde tahrip etmek geleceğe karşı işlenmiş bir sorumsuzluk olacaktır” sözlerini kullandı.
“RANT PROJELERİNİ KABUL ETMİYORUZ”
Açıklamanın sonunda Gezin’de yürütülen faaliyetlerin bölge halkının hayatını direkt tehdit ettiği belirtilerek şu ileti verildi:
“Gezin’in havasını, suyunu ve toprağını yok edecek; çiftçisini üretimden koparacak ve gelecek jenerasyonlara zehirli ömür alanları bırakacak hiçbir rant projesini kabul etmiyoruz.”