Son devirde bankacılık süreçlerinde yaşanan gecikmeler ve mağduriyetler, IBAN üzerinden yapılan para transferlerinde kullanılan usullerin kıymetini bir defa daha gündeme getirdi. Bilhassa mesai saatleri dışında yapılan transferlerde yanlışsız prosedürün seçilmemesi, paranın karşı tarafa anında ulaşmamasına yahut çeşitli güvenlik risklerine yol açabiliyor.
EFT VE FAST ARASINDAKİ TEMEL FARKLAR
Bankacılık sisteminde sıklıkla birbirine karıştırılan EFT ve FAST metotları, süreç müddetleri ve limitleri bakımından besbelli biçimde ayrılır.
FAST sistemi, haftanın 7 günü ve 24 saati kesintisiz olarak çalışır. Yapılan transferler saniyeler içinde karşı tarafın hesabına ulaşır. Hafta sonları, resmi tatiller yahut akşam saatlerinde acil para transferi yapılması gerektiğinde bu formül kullanılır. Ayrıyeten IBAN kullanımının yanı sıra cep telefonu numarası, T.C. kimlik numarası yahut e-posta adresi üzere bilgilerle tanımlanan Kolay Adres sistemi üzerinden de FAST transferi gerçekleştirilebilir.
EFT ise sadece hafta içi mesai saatleri (genellikle 08.30 – 17.15 arası) dahilinde sürece alınır. Mesai saatleri içinde yapılan EFT süreçleri kısa müddette onaylanırken, mesai saatleri dışında yahut hafta sonlarında yapılan gönderimler sürece alınmaz ve bir sonraki birinci iş gününün sabahına ertelenir. EFT sistemi, çoklukla FAST süreç limitini aşan daha yüksek dengeli transferlerde tercih edilir.
MESAİ DIŞI TRANSFERLERDE KARŞILAŞILAN RİSKLER
Akşam saatlerinde ya da hafta sonlarında FAST yerine kazara EFT metodunun seçilmesi, paranın alıcı hesabına çabucak geçmemesine sebep olur. Bu durum, bilhassa anlık teslimat gerektiren ticari alışverişlerde “ödeme yapıldı/yapılmadı” uyuşmazlıkları yaratır.
İkinci el araç yahut eşya alım-satımı üzere süreçlerde, göndericinin EFT talimatı verip dekont göstermesine karşın paranın şimdi hesaba geçmemiş olması dolandırıcılık riskini artırır. Alıcının hesabına para fiilen geçmeden eser veya hizmet teslimi yapılması, önemli maddi kayıplara yol açabilir. Ayrıyeten mesai dışı verilen EFT talimatlarının, para hesaba geçmeden evvel gönderici tarafından iptal edilebilme ihtimali de risk oluşturan ögeler arasındadır.
GÜVENLİ TRANSFER İÇİN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Mağduriyet yaşanmaması ismine taşınabilir bankacılık yahut internet şubesi üzerinden transfer yaparken seçilen prosedürün FAST mı yoksa EFT mi olduğu süreç onayından evvel kesinlikle denetim edilmeli. Alıcı pozisyonundaki bireylerin, ödemenin yapıldığına ikna olmak için sırf gönderilen dekonta değil, kendi banka hesaplarındaki şimdiki bakiye ve hesap hareketlerine bakmaları gerekir. Para hesaba net olarak geçmeden hiçbir dönem yahut teslimat süreci yapılmamalı.
Bunun yanı sıra, türel ve finansal güvenliği sağlamak ismine para transferi yapılırken açıklama kısmına transferin münasebeti (örneğin “Araç satış bedeli”, “Kira ödemesi”) net bir halde yazılmalı.