Bilim insanları, gökbilim dünyasını yaklaşık 40 yıldır meşgul eden Samanyolu Galaksisi’ndeki dev yapının sırrını çözdü. Almanya’daki Heidelberg Üniversitesi’nden astrofizikçi Kathryn Kreckel liderliğindeki araştırma takımı, bugüne kadar “Galaktik Merkez Lobu” (Galactic Center Lobe – GCL) olarak isimlendirilen oluşumun, sanılanın tersine galaksinin merkezinde yer almadığını belirledi.
GALAKSİNİN MERKEZİNDE DEĞİL 6 BİN 520 IŞIK YILI UZAĞINDAYMIŞ
Onlarca yıldır radyo teleskop imgelerinde galaksinin merkezinden yükselen dev bir çıkıntı üzere görünen yapının, müşahede açısı sebebiyle oluşan bir yanılsama olduğu anlaşıldı. Daha evvel Dünya’dan yaklaşık 26 bin ışık yılı uzaklıktaki Samanyolu merkezinde bulunduğu kestirim edilen yapının, aslında Dünya’ya çok daha yakın bir pozisyonda, yaklaşık 6 bin 520 ışık yılı uzaklıkta yer aldığı tespit edildi. Pozisyonunun yakın olması, yapının gerçek boyutunun da kestirim edilenden çok daha küçük olduğunu gösterdi.
Özellikle iyonize kükürt gazının yaydığı uzun dalga boylu ışık sayesinde, bugüne kadar yoğun toz ve gaz bulutlarının arkasında kaldığı için görülemeyen alt kısımlar birinci defa net bir formda incelendi. Yapılan tahliller sonucunda oluşumun ucu açık bir lob değil, büsbütün kapalı bir halka olduğu ortaya çıktı.
Astrofizikçiler, yaklaşık 115 ışık yılı genişliğindeki bu yapının yoğun morötesi ışınım altında parlayan dev bir hidrojen gazı bulutundan oluştuğunu pahalandırıyor. Oluşumun, milyonlarca yıl evvel tıpkı yıldız oluşum bölgesinde doğan büyük kütleli yıldızların güçlü rüzgarları ve süpernova patlamalarıyla formlandığı, Avcı (Orion) Takımyıldızı’ndaki ünlü Barnard Döngüsü ile emsal bir süreç geçirdiği düşünülüyor.
YENİ İSMİ NE OLACAK?
Bilim insanları, “GCL” kısaltmasını koruyarak yapının isminin mizahi bir sözle “Greatly Confused Loop” (Büyük Ölçüde Karıştırılmış Halka) olarak değiştirilmesini önerdi.