Kadın ömrünün doğal akışında ergenlik, gebelik, annelik ve menopoz yeni devrin habercisidir. Lakin bunlar arasında en yanlış anlaşılan ve tasa yaratan süreç menopozdur. Menopoz denince; yaşlanma, sıcak basmaları, kilo alma, uykusuzluk ve ruh hali değişiklikleri akla gelir… Bayanlar için ürkütücüdür…
Oysa menopoz doğal bir süreçtir ve bayan vücudunun doğal biyolojik seyahatinin bir modülüdür. Bayan Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Bülent Tıraş ‘’Bu bahiste hakikat bilgiye sahip olmak ve sürece şuurlu yaklaşmak, menopozun daha sağlıklı ve konforlu geçirilmesini sağlar’’ dedi ve şu bilgileri paylaştı:
Prof. Dr. Bülent Tıraş
Menopoz nedir?
Menopoz, yumurtalıkların vakitle hormon üretimini azaltması ve adet döngüsünün kalıcı olarak sona ermesiyle ortaya çıkan doğal bir ömür evresidir. Bir bayanın son adetinden sonra 12 ay boyunca hiç adet görmemesi menopoz olarak kabul edilir. Dünya genelinde menopoz yaşı ekseriyetle 45 ile 55 yaş arasında değişmektedir.
Ancak genetik özellikler, hayat usulü, sigara kullanımı ve birtakım sıhhat meseleleri menopoz yaşını etkileyebilir.
Geçiş dönemi: Perimenopoz
Menopozdanönce başlayan ve birkaç yıl sürebilen periyoda “perimenopoz” ismi verilir. Bu devirde yumur-talıkların çalışma sistemi değişmeye başlar ve östrojen ile progesteron hormonlarının düzeylerinde dalgalanmalar görülür. Bayanlar birinci olarak adet düzensizlikleri yaşamaya başlayabilir. Kimi aylarda adetler sıklaşırken kimi aylarda gecikebilir yahut kanama mikta-rında değişiklikler görülebilir.
BU BELİRTİLERE YOL AÇAR
Perimenopoz’da sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
– Sıcak basmaları
– Gece terlemeleri
– Uyku bozuklukları
– Sinirlilik ve duygusal dalgalanmalar
– Kaygı hissi
– Konsantrasyon güçlüğü
n Yorgunluk
– Hafıza problemleri
– Cinsel istekte değişiklikler
Bu belirtiler her bayanda farklı şiddette görülebilir ve sürecin bireye özel kıymetlendirilmesi gerekir.
Sıcak basmaları ne kadar sürer?
Menopoz denince akla gelen birinci belirti hiç elbet sıcak basmalarıdır. Araştırmalar menopoz periyodundaki bayanların yaklaşık yüzde 75’inin sıcak basması yaşadığını göstermektedir.
Ancak bu durum, sırf “birden terlemek” olarak düşünülmemelidir.
Aslında bu durum, menopoz devrindeki hormonal değişimlerin beyindeki sıcaklık denetim düzeneğini etkilemesi sonucu ortaya çıkan karmaşık bir fizyolojik olaydır. Menopozla birlikte östrojen düzeyleri azaldığında beynin hipotalamus bölgesi sıcaklık değişimlerine karşı daha hassas hale gelir.
Atak sona erdiğinde ise kimi bayanlar üşüme, titreme yahut halsizlik hissedebilir.
Kafeine sigaraya alkole dikkat!
Sıcakbasmalarını artıran faktörler şöyle sıralanabilir:
– Kafein tüketimi
– Alkol kullanımı
– Sigara
– Baharatlı yiyecekler
– Sıcak ve havasız ortamlar
– Stres
– Fazla kilo
KADIN SAĞLIĞI
PRP ve eksozom tedavileri yarar sağlar mı?
PRP, kişinin kendi kanından elde edilen ve büyüme faktörlerinden varlıklı plazmanın kullanılması aslına dayanıyor. Eksozomlar ise hücreler arası irtibatta rol oynayan biyolojik yapı taşları olarak tanımlanıyor. İkisi de bilhassa vajinal kuruluk, doku yenilenmesi ve cinsel işlevlerin desteklenmesi gayesiyle uygulanabilir.
Uzun devirde nelere dikkat edilmeli?
Menopoz sadece birkaç yıl süren belirtilerden ibaret değildir. Uzun devirde kemik ve kalp sıhhati üzerinde de kıymetli tesirler yaratabilir.
Kemik erimesi riski artar
Menopozsonrasında östrojen düzeylerinin düşmesiyle birlikte kemik kaybı hızlanabilir ve osteoporoz riski artabilir.
Bu nedenle…
-Kalsiyum açısından varlıklı beslenmek
– D vitamini seviyelerini takip etmek. Doktor önerisiyle destek almak
-Düzenli yürüyüş yapmak
– Direnç antrenmanları uygulamak
-Kemik yoğunluğu ölçümlerini ihmal etmemek epeyce değerlidir.
Kalp sıhhati da etkilenir
Östrojen hormonunun azalmasıyla birlikte bayanlarda kalp-damar hastalıkları riski de artış gösterebilir.
Bu sebeple menopoz sonrasında…
Tansiyon kontrolü
– Kolesterol takibi
-Kan şekeri izlemi
– Düzenli egzersiz
-Akdeniz tipi beslenme (sebze-meyve, tam tahıl, baklagil, çiğ kuruyemiş, deniz eserleri ve zeytinyağı yüklü beslenme) üzere tedbirler alınması gerekir.
Etkili takviye yolları var
– Menopozu bir son olarak görmek yerine yeni bir ömür evresinin başlangıcı olarak kıymetlendirmek gerekir. Bu süreç; istikrarlı beslenme, tertipli idman, gerilim denetimi ve doktor gözetiminde planlanan tıbbi dayanakla ömür kalitesinden ödün vermeden sağlıklı bir biçimde yönetilebilir.
– Bu süreçte ailenizden, arkadaşlarınızdan dayanak alın.
– Sürecin olumlu yönlerini düşünün. Regl gerilimi yaşamamak, doğum denetim prosedürlerine gereksinim duymamak gibi…
– Kontrollerinizi aksatmayın, tüm düşüncelerinizi hekiminizle paylaşın.
– Sıcak basmalarıyla başa çıkmak için basitçe çıkarılabileceğiniz katmanlı giysiler tercih edin, yaz periyodunda serin ortamları tercih etmeye çalışın.
Hormon tedavisi inançlı mi?
Menopozla ilgili en çok tartışılan mevzulardan biri hormon replasman tedavisidir. HRT, menopozla birlikte azalan hormonların muhakkak oranlarda yerine konulmasını amaçlayan bir tedavi yoludur. Bilhassa şiddetli sıcak basmaları, gece terlemeleri ve vajinal kuruluk üzere belirtilerin giderilmesinde epeyce tesirlidir.
Geçmiş yıllarda yayınlanan birtakım çalışmalar sebebiyle hormon tedavileri konusunda kaygılar oluşsa da günümüzde bilimsel bilgiler daha istikrarlı bir yaklaşımı desteklemektedir. Yanlışsız hastada, gerçek vakitte ve uygun dozlarda uygulanan hormon tedavisi birçok bayan için inançlı ve tesirli bir seçenektir. Lakin göğüs kanseri hikayesi, kimi kalp-damar hastalıkları yahut pıhtılaşma bozukluğu bulunan bireylerde riskli olabilir. Bu sebeple tedavi kararı kesinlikle bayan hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından verilmelidir.
Ruh sıhhatini etkileyebilir
Hormonal değişimler sadece fizikî belirtilere yol açmaz. Birçok bayan menopoz devrinde duygusal değişiklikler de yaşayabilir. Daha evvel depresyon yahut anksiyete hikayesi bulunan şahıslarda belirtiler daha besbelli olabilir. Birtakım bayanlar kendilerini daha hassas, sonlu yahut korkulu hissedebilir.