Fener Rum Patrikhanesi sistemli bir formda hem Lozan Antlaşması’nı ihlal ediyor, hem de Türk dış siyasetini olumsuz manada etkileyebilecek dış politik irtibatlar kurup Türkiye’nin ulusal çıkarlarını tehdit altında bırakıyor. Geçen hafta bu köşede patrikhanenin dört basamaklı planını aktarmış, İstanbul’da “Vatikan Modeli” bir devlet kurma planlarından da söz etmiştik. Zafer Partisi Genel Başkanı Prof. Dr. Ümit Özdağ’ın talimatıyla, Genel Başkan Yardımcısı Özcan Pehlivanoğlu, Basın Politikalarından Sorumlu Başdanışmanı Çınar Coşkunserçe, Ruhban Okulu’ndaki çalışmaları yerinde gözlemledi ve Özdağ’a bir rapor sundu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, 25 Eylül 2025’te gerçekleştirdiği ABD ziyaretinde, 1971’den bu yana kapalı olan “Heybeliada’daki Ruhban Okulu için ellerinden geleni yapacaklarını” belirtmiş, mevzuyu “Bartholomeos’la görüşeceğini” söylemişti. İşte kıymetli gelişmeler, görüşmeler oldu. Başpapaz Bartholomeos, okulun bu yılın Eylül ayında açılabileceğini duyurdu ve yoğun bir tamirat-tadilat çalışmasının yürütüldüğünü söyledi.
AÇIK TEHDİT
Heybeliada Ruhban Okulu’nun 1971’de kapatılmasının sebebi de şu: Bu okul, İstanbul Üniversitesi’ne bağlı bir yüksekokul olarak Türk devletinin kontrol ve idaresine girmeyi kabul etmedi ve kilise tarafından kapatıldı. Şayet Heybeliada Ruhban Okulu, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kontrol ve idaresi altında açılmazsa; bunun ağır bir kapitülasyon, egemenlik ve laiklik zıtlığıyla Anayasa ihlali olacağını öne süren Zafer Partisi Genel Başkanı Prof. Dr. Ümit Özdağ, şunları söyledi:
“Yurtdışından gelecek yabancı öğrencilerle bu okul FETÖ okullarına emsal bir casus yuvasına döndürülür. Zira, Türkiye’de bu okula gidecek Ortodoks nüfus yok! Türkiye bir sömürge ülkesi değildir. Türk devlet kontrolü dışında; İstanbul’u tekrar Konstantiniye yapma uğraşı, tarihi surlar içinde ‘Vatikan Modeli’ bir Ortodoks din devleti oluşturma çalışmaları, egemenlik ihlali ve açık tehdittir.
Bartholomeos temelsiz ‘Ekümenik patriklik’ argümanının tersine, asıl türel statüsüne dönecek ve Fatih Kaymakamlı’ğına bağlı bir din vazifelisi olacak, Fener Rum Ortodoks Kilisesi (patrikhane değil) aslına uygun hizmet verecek, muhtaçlık varsa, Ruhban Okulu’nun yalnızca Ortodoks Türk vatandaşlarına ve devlet kontrolünde eğitim vermesi sağlanacaktır.”
“EVRENSEL PATRİK” SAYILIYOR
Barholomeos kendini “Ekümenik” yani tüm dünyayı kapsayan, üniversal patrik olarak görüyor. Galata Rum Okulu’na gidelim. Orada asılı Türkçe ve Rumca yazıda “Galata Kültür Merkezi onarım ve yine işlevlendirme projesinin 2023 yılında tamamlandığı, Ekümenik Patrik Hazretleri 1. Bartholomeos’un himayelerinde” çalışmaların yapıldığını okursunuz.
Kimse, bir okulun yenilenmesine karşı çıkmaz. Ama Ruhban Okulu, devletimizin kontrol ve idaresinden kaçıyor. Süleyman Demirel’in cumhurbaşkanlığı, Prof. Dr. Kemal Gürüz’ün YÖK Başkanlığı periyodunda bu Ruhban Okulu’nun YÖK’e bağlı bir yüksekokul olması gündeme getirildi lakin sonuç alınamadı. Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, Ruhban Okulu ile ilgili gelişmeyi şöyle anlattı:
“Heybeliada Ruhban Okulu’nun Türk makamlarından bağımsız olarak açılabilmesi, Erdoğan’ın açıklamasının tersine bir gelişmedir. Üstelik Batı Trakya’da Türklerin kendi müftülerini seçmelerine müsaade verilmezken, Yunan makamları tarafından atanan müftüyü mescide sokmayan batı Trakya Türklerine beş yıl mahpus cezası verilirken Heybeliada Ruhban Okulu’nun bu halde açılmasını kabul etmek büyük bir siyasi tavizdir.”
YÖK Başkanı ile Patrik şu hususlarda mutabakata varmıştı
Ruhban Okulu’nun açılması konusu Süleyman Demirel’in ikinci cumhurbaşkanlığı devrinde de konuşuldu. Demirel’in misyon müddetinin dolmasına iki ay kala, YÖK Başkanı Prof. Dr. Kemal Gürüz, Ruhban Okulu konusunda Dışişleri Bakanlığı yetkilileri tarafından cumhurbaşkanının talimatıyla bilgilendirildi. Ankara’da bir otelde yapılan görüşmelerde şu mevzularda mutabakata varıldı:
1- İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde, YÖK Yürütme Kurulu’nun 14 Eylül 1999 tarihli kararıyla kurulan Dünya Dinleri Kültürü Bölümü’nde Ortodoks Teolojisi Anabilim Dalı kurulacak ve bunun başkanlığına, o mevzuda doktora derecesi olan, Ortodoks mezhebine mensup bir Türk vatandaşı atanacaktı.
2- Burada açılacak programa, ÖSYM kanalıyla ve mülakatla öğrenci alınacak, bu gayeyle, başta Atina olmak üzere, anabilim dalı liderinin uygun göreceği yurt dışındaki başka merkezlerde de adaylarla mülakat yapılacaktı.
3- Programa kabul edilen öğrenciler, ortak zarurî dersleri başka öğrencilerle birlikte alacak ve üniversitenin kurallarına uyacaktı.
4- Programın uygulamalı dersleri Heybeliada’daki Ruhban Okulu’nda yapılacaktı.
5- Ruhban Okulu’nun girişindeki tabelada, “TC. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Ortodoks Teolojisi Anabilim Dalı Uygulama Araştırma Merkezi” yazacaktı.
YÖK İÇİNDE DİRENÇ
Dışişleri Bakanlığı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği mutabakat sağlanan formülü olumlu buldu. Sorunun tahliline yaklaşıldığı sanılırken YÖK içinde bu mutabakata karşı direnç başladı. Eski YÖK Başkanı Kemal Gürüz şunları anlattı:
“Sayın Demirel’in müddeti dolana kadar mevzuyu sonuçlandıramadım. Sayın Ahmet Necdet Sezer 10. Cumhurbaşkanı olarak Çankaya’ya çıkmış, böylelikle Ruhban Okulu’nun açılması konusundaki siyasi irade de artık ortadan kalkmıştı. Husus Başbakanlık Azınlıklar Tali Komisyonu’na intikal etti. Komite, Ruhban Okulu’nun açılmasını reddetti.”
O gün, YÖK Başkanının önerilerine “Evet” diyen Patrik, bugün başta ABD olmak üzere kimi devletlerden aldığı güçle daha ileri boyutlarda istemlerde bulunuyor.