Muş’un Varto ilçesinde Jeotermal Güç Santrali (JES) projesine karşı başlatılan çadırlı direniş bir ayı geride bıraktı. Amerikan menşeli Ignis H2 Energy şirketine verilen jeotermal arama ruhsatlarının ortaya çıkmasının akabinde kurulan direniş çadırında nöbet sürerken, bölge halkı projeden vazgeçilmesi davetini yineliyor. Köylüler, muhtarlar ve etraf örgütleri, güç yatırımı ismi altında yürütülen projenin bölgenin temel geçim kaynağı olan hayvancılığı, su kaynaklarını ve doğal ömür alanlarını tehdit ettiğini savunuyor. Tüzel çabayı sürdüren yurttaşlar, alandaki nöbetlerini de kararlılıkla devam ettiriyor.
16 KÖY VE BİNLERCE DÖNÜM MERA TESİR ALANINDA
Varto’da planlanan JES projesinin 16 köyü ve binlerce dönümlük mera alanını kapsadığı belirtiliyor. Muş Valiliği tarafından verilen jeotermal arama ruhsatları kapsamında bölgede sondaj çalışmalarının başlaması beklenirken, yurttaşlar mera alanlarının güç şirketlerinin kullanımına açılmasına reaksiyon gösteriyor. Köylüler ve muhtarlar, 4342 Sayılı Mera Kanunu kapsamında yaptıkları itirazların reddedildiğini belirterek yargı yoluna başvurduklarını tabir ediyor. Projeye yönelik itirazların başında, faaliyet alanının Karlıova-Varto fay çizgisi üzerinde bulunması geliyor. Türkiye’nin en etkin sismik bölgelerinden biri olarak gösterilen hatta yürütülecek jeotermal faaliyetlerin zelzele riskini artırabileceği telaşı lisana getiriliyor. Bölge sakinleri, sondaj çalışmaları ve yer altına yapılacak yüksek basınçlı sıvı enjeksiyonlarının mümkün tesirlerine dikkat çekerek, proje hakkında kapsamlı ve bağımsız bilimsel değerlendirmeler yapılmasını istiyor.
“ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR” KARARINA DAVA
Projeye ait verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararı da yansıların odağında yer alıyor. Bölge halkı, kararın mahallî halkın görüşleri alınmadan verildiğini ve toplumsal isteğin göz gerisi edildiğini savunuyor. Tesisin kurulmasının planlandığı alandaki dört köy, yürütmenin durdurulması ve sürecin iptali talebiyle Muş Bölge Yönetim Mahkemesi’nde dava açtı. Köylüler, tüzel süreç sonuçlanıncaya kadar alandaki direnişi sürdüreceklerini belirtiyor. Kamuya açık bilgilere nazaran jeotermal güç üretimi ve güç depolama alanlarında faaliyet gösteren Ignis H2 Energy, Türkiye’deki çalışmalarına 2023 yılında başladı. Şirketin daha evvel Manisa ve Bingöl’de yürüttüğü faaliyetlerin akabinde Varto’ya yöneldiği belirtiliyor.
Şirketin Kargapazarı, Kartalkaya, Ilıpınar ve Güzelkent bölgelerinde ruhsat aldığı, planlanan arama faaliyetlerinin çok sayıda yerleşim yerini etkileyeceği tabir ediliyor.
DİRENİŞ ÇADIRINA DAYANIŞMA BÜYÜYOR
Varto Ekoloji Platformu öncülüğünde kurulan direniş çadırı, bir aydır bölge halkının buluşma noktası olmayı sürdürüyor. Etraf köylerden yurttaşların da katıldığı nöbet alanını siyasi partiler, demokratik kitle örgütleri, dernekler ve çeşitli sivil toplum kuruluşları ziyaret ederek takviye veriyor. Çadırda gerçekleştirilen toplantılarda tüzel süreçler, hareket planları ve bölgenin geleceğine ait değerlendirmeler yapılıyor.
“MUŞ’UN SU KAYNAKLARI TEHDİT ALTINDA”
Direnişe katılan yurttaşlardan Behçet Bedel, gayretin sırf Varto’yla sonlu olmadığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu çabayı tüm Muş’a yaymamız gerekiyor. Zira Muş’un değerli su kaynakları Varto havzasından besleniyor. Jeotermal faaliyetlerin başlaması halinde kentin uzun yıllardır kullandığı su kaynaklarının ziyan göreceğini düşünüyoruz.”
“Tarım ve hayvancılık bitecek”
Bir aydır nöbet tuttuklarını söyleyen İmam Balseçer ise projeye karşı çıkış münasebetlerini şöyle anlattı:
“Jeotermal ismi altında yürütülecek çalışmaların tarımı, hayvancılığı ve hayat alanlarımızı olumsuz etkileyeceğini düşünüyoruz. Bunun sonucunda göç kaçınılmaz hale gelecek. Hayat alanlarımızın ziyan görmesini kabul etmiyoruz.”
Varto Dernekler Federasyonu (VADEF) Genel Lider Yardımcısı Yılmaz Kırmızıgül de bölgenin hem hayvancılık hem de doğal ömür açısından kritik değerde olduğunu belirterek, “Toprağımızı ve suyumuzu korumak için buradayız. Ömür alanlarımızın ziyan görmesini istemiyoruz. Ayrıyeten bölgenin sarsıntı jenerasyonunda olması nedeniyle projenin yaratabileceği risklerden kaygı duyuyoruz” dedi.
“Telafisi olmayan sonuçlar doğurabilir”
Varto Demokrasi Platformu Sözcüsü Bahat Özçelik ise Türkiye’nin farklı kentlerindeki jeotermal projeleri incelediklerini belirterek şunları söyledi:
“Aydın, Denizli ve Kütahya’daki uygulamaları yerinde inceledik. Akademisyenlerin iştirakiyle araştırmalar ve paneller gerçekleştirdik. Bu projenin tabiata, tarıma ve ömür alanlarına telafisi güç ziyanlar verebileceğini düşünüyoruz. Bu nedenle çabamızı sürdürüyoruz.”