sifik Okyanusu’nda 149 yıl sonra yine başlayan tarihi ısınma ve Mega El Niño fenomeni, dünyayla birlikte Türkiye’yi de alarm durumuna geçirdi. Uzmanlar agresif yağışlar ve besin enflasyonu üzere Türkiye’yi bekleyen büyük risklere dikkat çekiyor.
Pasifik Okyanusu’nda deniz yüzeyi sıcaklıklarının olağan dışı artışıyla tetiklenen ve meteoroloji uzmanlarının “şimdiye kadar görülen her şeyi gölgede bırakacak” diyerek uyardığı “Mega El Niño” iklim fenomeni, dünya genelinde olduğu üzere Türkiye’de de alarm zillerinin çalmasına sebep oldu.
Avusturya basınında geniş yankı uyandıran global kriz senaryoları, Türkiye’deki uzmanların da radarına girdi. Pekala, 149 yıl sonra birinci kere bu güçte tekrarlanan iklim olayının Türkiye’ye yansımaları neler olacak?
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) ve milletlerarası iklim ajanslarının peş peşe yayımladığı raporlar, Pasifik’teki sıcaklık artışının mevsim normallerinin 2 ila 4 derece üzerine çıkarak tarihi bir rekora ulaştığını gösteriyor.
En son 1877 yılında bu büyüklükte kaydedilen ve bilim insanları tarafından “Mega El Niño” olarak isimlendirilen bu atmosferik süreç, global hava koridorlarını altüst ederek çoktan sonları aşmaya başladı.
Küresel çapta besin arzını tehdit eden ve 2027 yılında yeni bir sıcaklık rekoru kırılmasına kesin gözüyle bakılan El Niño sürecinin, Türkiye eksenindeki 3 kritik faturası ise şöyle sıralanıyor:
1. Sonbahar ve Kış Aylarında Agresif Yağış ve Sel Riski
Meteoroloji uzmanlarının iddialarına nazaran, Mega El Niño’nun atmosferde yarattığı yoğun buharlaşma dalgası, Türkiye genelinde sonbaharın ikinci yarısı ve kış aylarında kendisini hissettirecek.
Ülke genelinde hava sıcaklıklarının kış aylarında olağandan daha ılık geçmesi beklenirken, yağışların olağanların üzerine çıkacağı ve bilhassa sağanakların ani sel, taşkın ve altyapı krizlerine yol açabileceği öngörülüyor.
2. İthal Gıda Ürünlerinde Enflasyon Kapıda
Küresel raporlar; El Niño kaynaklı kuraklık ve don olaylarının Tayland, Vietnam ve Brezilya üzere ülkelerde pirinç, kahve ve kakao rekoltesini önemli oranda düşürdüğünü ortaya koyuyor. Bu eserlerde global tedarik zincirinin kırılması, ithalata bağımlı olan Türkiye iç piyasasında kahve ve çikolata üzere eser kümelerinde yeni bir fiyat artışı dalgasını (tarımsal enflasyonu) tetikleme riski barındırıyor.
3. 2027 Yılı İçin Ekstrem Sıcaklık ve Yangın Tehdidi
Uzmanlar, El Niño’nun asıl yıkıcı sıcaklık tesirinin tepe noktasını önümüzdeki yıllarda göstereceğini belirtiyor. Akdeniz havzasında yer alan Türkiye’nin, bu global ısınma dalgası sebebiyle gelecekte çok daha agresif yaz sıcaklıkları, hidrolojik kuraklık (barajlarda çekilme) ve uzayan orman yangını dönemleriyle uğraş etmek zorunda kalabileceği vurgulanıyor.
Uluslararası kuruluşlar ve lokal otoriteler, binlerce kilometre uzaktaki bu okyanus hareketliliğinin tarımdan güce kadar geniş bir yelpazede sosyo-ekonomik tesirleri olacağını belirterek, “erken uyarı” ve hazırlık çalışmalarının kıymetine dikkat çekiyor.